Paul Claes (ja)

Geplaatst: 07 mrt 2007 07:59 pm



HET HUWELIJK



In deze kamer zonder ramen

waar zij zich met een blind gebaar

in de gespreide armen namen

raadden de spiegels slechts elkaar



tot wij hun onder ogen kwamen

en in het overspelig paar

veranderden dat wij te zamen

ontmaskerden voor hem en haar



die als hun beider evenbeelden

zich in ons dubbele duel

vermenigvuldigden en deelden



en spiegels werden van het spel

dat zij met zoveel slapers speelden

in dit versplinterend Hotel.





Een lastig vers.



De enige manier om eruit te komen is voor mij uit te gaan van het volgende verschijnsel:



Het komt voor – zelfs vaak, wil men ons doen geloven – dat getrouwde stellen tijdens het vrijen fantaseren dat ze het met een ander doen. Ze plegen overspel in hun hoofd. In veel huwelijken schijnt hiervan sprake te zijn. Dit verschijnsel vormt het onderwerp van dit vers. Vandaar ook de titel Het huwelijk. Dus het huwelijk in het algemeen. Zo gaat het in het huwelijk.



In strofe 1 vrijen een met elkaar getrouwde man en vrouw. Ze doen dat in het donker. Dat is ook symbolisch voor wat er in hun fantasie gebeurt. Ze zijn daarin duisternis voor elkaar. Een hotelkamer kun je hartstikke donker maken. Er zijn geen ramen, er is geen licht. In deze duisternis gaan zowel de man als de vrouw in hun hoofd vreemd. Het is er aardedonker. Daarin zijn ze vreemden voor elkaar en alleen maar op eigen bevrediging gericht. Er is geen liefde waarbinnen gemeenschap thuishoort. Maar duisternis waarin twee lichamen elk hun eigen ding doen. Let ook op blind gebaar. Ze zijn blinden voor elkaar. Ontluisterend. Perfect geschetst.



In strofe 2 wordt dit in de geest overspelig stel door de spiegels ontmaskerd tot wie ze in werkelijkheid zijn: twee met elkaar getrouwde personen.



Strofe 3 spreekt over de evenbeelden van hem en van haar. Evenbeelden: zij zijn het zelf. Niet de gefantaseerde ander met wie ze vreemd gingen in hun hoofd. In het dubbele duel: de vrijpartij in het echt en in de spiegels. Vermenigvuldigden: ze lagen er eigenlijk met z’n vieren. En deelden: toen het licht aanging waren ze weer met z’n tweeën.



Strofe 4: zij werden spiegels, dus weerspiegelden het liefdesspel dat zoveel echtparen in het huwelijk spelen. In dit versplinterend hotel: Waar zoveel getrouwde stellen in hun hoofd versplinterd werden.



Zo ongeveer kan ik het vers begrijpen. Op een andere manier kom ik er niet uit.



Ik ben heel benieuwd naar jullie oordeel.



Gert

_________________

gert.slings.nu

Geplaatst: 08 mrt 2007 01:33 pm



Ik moet je analyse nog eens grondig herlezen, Gert.

Momenteel is er geen tijd voor, maar dat komt.

Het geeft geen zin vlug-vlug een antwoordje te geven, maar ik kom erop terug.



Groetjes. Tiba.

Geplaatst: 08 mrt 2007 02:10 pm



Een lastig vers.



De enige manier om eruit te komen is voor mij uit te gaan van het volgende verschijnsel:

Het komt voor – zelfs vaak, wil men ons doen geloven – dat getrouwde stellen tijdens het vrijen fantaseren dat ze het met een ander doen. Ze plegen overspel in hun hoofd. In veel huwelijken schijnt hiervan sprake te zijn. Dit verschijnsel vormt het onderwerp van dit vers. Vandaar ook de titel Het huwelijk. Dus het huwelijk in het algemeen. Zo gaat het in het huwelijk.



In strofe 1 vrijen een met elkaar getrouwde man en vrouw. Ze doen dat in het donker. Dat is ook symbolisch voor wat er in hun fantasie gebeurt. Ze zijn daarin duisternis voor elkaar. Een hotelkamer kun je hartstikke donker maken. Er zijn geen ramen, er is geen licht. In deze duisternis gaan zowel de man als de vrouw in hun hoofd vreemd.

Om eerlijk te zijn vind ik te ver gaan Gert, te ver gezocht.

Het is een kamer zonder ramen,

elkaar in een blind gebaar in de gespreide armen namen



Dat wijst voor mij wel op iets stiekem willen houden. De hartstocht spat er van af, ze zijn gretig. Dat kan wel in een huwelijk natuurlijk maar dan hoeft het niet in een kamer zonder ramen. Ze willen niet gezien worden en alles lijkt op gretigheid, elke minuut die ze hebben willen gebruiken.

Ik denk (toch nog steeds) dat de titel cynisch bedoeld is.

In strofe 2 wordt dit in de geest overspelig stel door de spiegels ontmaskerd tot wie ze in werkelijkheid zijn: twee met elkaar getrouwde personen.

Ik denk dus wel twee getrouwde personen maar niet met elkaar getrouwd.

Strofe 3 spreekt over de evenbeelden van hem en van haar. Evenbeelden: zij zijn het zelf. Niet de gefantaseerde ander met wie ze vreemd gingen in hun hoofd. In het dubbele duel: de vrijpartij in het echt en in de spiegels. Vermenigvuldigden: ze lagen er eigenlijk met z’n vieren. En deelden: toen het licht aanging waren ze weer met z’n tweeën.

Met vermeningvuldigen en delen wordt volgens mij de geslachtsdaad zelf bedoeld.

Strofe 4: zij werden spiegels, dus weerspiegelden het liefdesspel dat zoveel echtparen in het huwelijk spelen. In dit versplinterend hotel: Waar zoveel getrouwde stellen in hun hoofd versplinterd werden.

Dit vind ik het lastigste gedeelte. Waarom Hotel met hoofdletter?

Dit was het even voor nu Gert. ik breek mijn hoofd er nog even verder over..



Dettie

Geplaatst: 08 mrt 2007 03:00 pm



Dettie, je herhaalt wat je al eerder opmerkte.

Je gaat niet echt op mijn analyse in.



Ik heb toen jij met je antwoord bezig was nog wat toegevoegd bij strofe 1.



In strofe 1 vrijen een met elkaar getrouwde man en vrouw. Ze doen dat in het donker. Dat is ook symbolisch voor wat er in hun fantasie gebeurt. Ze zijn daarin duisternis voor elkaar. Een hotelkamer kun je hartstikke donker maken. Er zijn geen ramen, er is geen licht. In deze duisternis gaan zowel de man als de vrouw in hun hoofd vreemd. Het is er aardedonker. Daarin zijn ze vreemden voor elkaar en alleen maar op eigen bevrediging gericht. Er is geen liefde waarbinnen gemeenschap thuishoort. Maar duisternis waarin twee lichamen elk hun eigen ding doen. Let ook op blind gebaar. Ze zijn blinden voor elkaar. Ontluisterend. Perfect geschetst.



Bij de interpretatie van een vers zijn de eerste elementen vaak essentieel.

Zo ook hier:



In deze kamer zonder ramen

waar zij zich met een blind gebaar



De dichter kiest zijn woorden met zorg. Daar ga ik vanuit.

Daarbij komt dat ik op geen andere manier in dit vers kon komen. Alle andere ingangen werden versperd, ook door het ontleden van alle verwijswoorden.



Je kunt vinden dat mijn uitgangspunt vergezocht is.

Maar probeer eens zo naar het vers te kijken. Je zult zien dat de stukjes dan op z'n plaats vallen. Ook dat Hotel. Waarom laat de dichter ze het niet thuis doen in hun slaapkamer? Nee in dit Hotel. Dat staat voor tijdelijkheid, oppervlakkigheid, niet duurzaam. Voor schijn, voor geen vaste verblijfplaats. Allemaal noties - er zijn er nog veel meer - die betrekking hebben op wat er in dit vers gebeurt. En dan ook nog versplinterend hotel. Alles valt kapot, uiteen, gefragmenteerd, in duizend stukjes, zonder verband. Bovendien scherp, snijdend, gevaarlijk. Het huwelijk ligt in gruzelementen.



Het zijn zomaar wat gedachten.



Gert

_________________

gert.slings.nu

Geplaatst: 08 mrt 2007 03:39 pm



Gert, ik ging wel op je analyse in maar ik kon me er niet in vinden.

Waarom laat de dichter ze het niet thuis doen in hun slaapkamer? Nee in dit Hotel. Dat staat voor tijdelijkheid, oppervlakkigheid, niet duurzaam. Voor schijn, voor geen vaste verblijfplaats. Allemaal noties - er zijn er nog veel meer - die betrekking hebben op wat er in dit vers gebeurt. En dan ook nog versplinterend hotel. Alles valt kapot, uiteen, gefragmenteerd, in duizend stukjes, zonder verband. Bovendien scherp, snijdend, gevaarlijk. Het huwelijk ligt in gruzelementen.

Dit is eigenlijk de hele tijd wat ik bedoel. Waarom niet in hun eigen slaapkamer, waarom in het hotel, zonder ramen? Het staat voor tijdelijkheid, oppervlakkigheid en daar voeg ik dan gestolen uurtjes aan toe. Het huwelijk ligt in gruzelementen. Daarom noem ik de titel ook cynisch.



Maar is mijn interpretatie dan zo gek?

Ik snap heel goed wat jij bedoelt. Jij zegt dat het paar in gedachte overspelig is, ze vrijen wel lichamelijk met elkaar maar zijn in gedachte met een ander aan het vrijen. Waarom kunnen ze dan niet écht overspel plegen. Waarom de omweg 'in gedachte' gebruiken?

Je kan blind als 'niet zien' zien maar ook als 'in den blinde' een gretig gebaar.

(blind betekent overig volgens het woordenboek ook: dichtgemetseld, zonder raam of deur.)

Het betekent niet dat ik halstarrig ben en gelijk wil krijgen maar ik snap niet waarom het stel niet 'gewoon' overspel pleegt maar wel in gedachte.



en in het overspelig paar

veranderden dat wij te zamen

ontmaskerden



Het paar kijkt in de spiegels en zien zichzelf, hem en haar, het overspelige paar.



Ik kan de juiste woorden niet vinden om te zeggen wat ik bedoel.



Dettie

Geplaatst: 08 mrt 2007 06:03 pm

Dettie schreef:

Gert, ik ging wel op je analyse in maar ik kon me er niet in vinden.



Maar is mijn interpretatie dan zo gek?

Het betekent niet dat ik halstarrig ben en gelijk wil krijgen maar ik snap niet waarom het stel niet 'gewoon' overspel pleegt maar wel in gedachte.



Dettie

Eerst even een paar dingen rechtzetten: Dettie, je hebt het volste recht om je niet in mijn analyse te kunnen vinden. Je bent niet halsstarrig, maar je verdedigt gewoon je standpunt. Dat maakt het ook zo leuk. Niemand heeft hier bij voorbaat het gelijk aan zijn of haar kant. Het kan zijn dat 9 van de 10 het met elkaar eens zijn over een vers. Maar dan heeft die éne het volste recht op een eigen uitleg. Een vers is geen wiskundesom, die je kunt snappen of niet. Dit vooraf.



Nu ga ik proberen door uitleg van de titel en van strofe 1 begrip te vinden voor mijn vooronderstelling dat het hier gaat om een getrouwd stel, dat tijdens het bedrijven van se.x, fantaseert het met een ander te doen dan met zijn of haar partner. Dus vreemd gaan in je hoofd. Daar moet ik toch in het vers zelf aanwijzingen voor hebben? Je kunt wel van alles op zo'n gedicht loslaten om het sluitend te krijgen. Ik ga met dat vinden van begrip nu beginnen. Het wordt een lang verhaal.





Eerst de titel.

HET HUWELIJK



Als je getrouwd bent en je praat daarover, heb je het over mijn huwelijk of ons huwelijk. Als je praat als buitenstaander zeg je: hun huwelijk.



Hier niets van dit alles. Het vers draagt als titel HET huwelijk. Als je het hebt over HET huwelijk, praat je over het huwelijk in het algemeen. Dus de titel sorteert ons voor in een bepaalde richting. Het gaat niet om dit stel alleen, maar om het huwelijk in het algemeen. Of over veel huwelijken. Over iets wat je in veel huwelijken tegenkomt. Het wijst ons ook in de richting dat het hier om een getrouwd stel gaat. Als je het gaat hebben over een niet-getrouwd, maar overspelig stel, geef je je vers een andere titel mee dan HET huwelijk. Maar Het overspel of zoiets. Dit is een belangrijke constatering. Mee eens?



Merkwaardig is de wisseling van perspectief tussen strofe 1 en 2.

In strofe 1 zien we een alwetende verteller, die de lezer inlicht over een stel dat sex bedrijft in een volslagen donkere kamer met blinde gebaren. Zelfs de spiegels zien elkaar niet: ze raadden slechts elkaar. Welke informatie geeft de alwetende verteller in strofe 1, waar wij als lezers iets mee moeten doen?



1. kamer zonder ramen. Dat is niet alleen een ruimtelijke mededeling, maar geeft een diepere laag aan. Het suggereert duisternis. In een gedicht maar ook in proza zijn dit soort verwijzingen essentieel. Het wijst ons in een bepaalde richting, het accentueert iets en verwijst naar iets in het vers. Hier verwijst het naar duisternis in de relatie.



2. met een blind gebaar nemen ze zich. Niet elkaar. Normale mededeling zou zijn: waar zij elkaar met een blind gebaar in de gespreide armen namen. Nee, ze nemen ZICH in de gespreide armen. Hier gebeurt iets vreemds.



Wat? Ze zijn niet met elkaar bezig, maar met zichzelf. Let goed op dat ZICH. Dat is een hint van de dichter in de richting van vreemd gaan in je hoofd.



Ook dat blind gebaar wijst ons in die richting: stekeblind voor elkaar. Alleen maar op zichzelf gericht. Hieruit leid ik ook af dat het gaat om iets bijzonders: vreemd gaan in je eigen hoofd. Ze zijn getrouwd: het huwelijk. Ze hebben sex, maar zijn niet op de ander gericht maar totaal op zichzelf. Dat wordt geaccentueerd door het ontbreken van ramen, door die duisternis en door die blinde gebaren en door het ZICH nemen en niet elkaar nemen. Het gebeurt ook niet thuis, maar in een hotel, dat kennelijk de naam Hotel draagt, vandaar die hoofdletter.



3. De spiegels raadden slechts elkaar. Ook dit accentueert de duisternis. De spiegels zijn gepersonifieerd, worden geïntroduceerd als persoon met gevoelens, gedachten, oordelen enz. Ze zien elkaar niet, er wordt niets weerspiegeld, want het is een Egyptische duisternis. Merkwaardig is: raadden slechts elkaar. Als spiegels kunnen raden, waarom raden ze dan niet het stel dat daar bezig is? Waarom raden ze niet de stoelen, kasten, deuren enz.? Ze raden alleen elkaar. Wat is daarvan de diepere laag?



Spiegels geven een beeld van een mens, niet de mens zelf. Het is schijn, geen werkelijkheid, wat spiegels geven. Een baby snapt dat niet en grijpt naar de spiegel. Mijn hond Hannes blaft tegen zichzelf als hij zich weerspiegelt ziet. Niets van dit alles geven deze spiegels in deze donkere kamer, waar een stel sex heeft met elkaar. Ze raden slechts elkaar. Dus eigenlijk is er geen enkele sprake van communicatie. Daarvan is de duisternis een teken, verder de kamer zonder ramen en het blind gebaar en de spiegels die niet weten waar de ander (uit)hangt.



Tot zover eerst.

Samengevat: de titel in combinatie met de eerste strofe wijst in de richting van een getrouwd stel dat vreemd gaat in eigen fantasie tijdens hun sex.



Nou: schieten maar. Dit is ook maar een uitleg. Wel met argumenten ontleend aan de soms opvallende formulering van strofe 1.



Gert

_________________

gert.slings.nu