* M. Vasalis (ja uitgegeven door Van Oorschot)

Geplaatst: 24 mrt 2007 12:12 pm



1) "Toornige vreugde"

Vreugde kan toornig zijn als men tegelijk verheugd is maar ook kwaad...

Het zijn twee begrippen die men niet samen verwacht, omdat ze tegengesteld aan elkaar zijn.

Dit is ook een "stijlfiguur" m.n. een "oxymoron": het naast elkaar plaatsen van twee tegengesteld begrippen (2 begrippen die niet bij elkaar horen. Andere voorbeelden daarvan zijn: "de zoete dood" (de dood wordt normaliter niet "zoet" genoemd en "de blinde ziener" (blind en zien zijn tegengesteld aan elkaar.

2) waarom "toornige vreugde"

in een vorige reactie had ik met een vraagteken geplaatst: omdat de zomer voorbij is? Maar ik ben het niet zeker. Ik denk dat er meer achter zit.

Misschien dat Gert het duidelijker ziet?

3) "broeders"

De dichter voelt zich verwant aan de kalkoenen

de kalkoenen zijn "verworpen", "somber", ze "mokken" eenzelfde gemoedsgesteldheid heeft ook de dichter, vandaar "mijn broeders".

Waarom die gemoedsgesteldheid: weet ik niet, ik ken te weinig van Vasalis. Over naar Gert.



Groetjes. Tiba (die het momenteel ook heel erg druk heeft en even tussendoor probeert te reageren

Geplaatst: 24 mrt 2007 02:58 pm



Toornige vreugde doet mij rechtop staan

dwars door de herfstige plantsoenen

waar in het nat verwilderd gras

rillend naast de zwarte plas

een troep verregende kalkoenen

verworpen, onheilspellend staan.



De wind schuift in de glazen wolken

lichtende wakker hemel open

en wervelt glinsterende kolken

omhoog uit gele bladerhopen.

Als gevallen englen hokken

door geen zon meer te verzoenen

in een somber dreigend mokken

daar mijn broeders de kalkoenen.





Ik begrijp dit vers niet goed.

Hoe kun je rechtop staan dwars door herfstige plantsoenen.

Voor mij is dit onzin.



Verder in strofe 2: hoe kan de wind nu in de glazen wolken lichtende wakker hemel openschuiven.

Ook onzin.



Hier begin ik niet aan.



Gert

_________________

gert.slings.nu

Geplaatst: 24 mrt 2007 03:20 pm



Dus even samenvattend,

de verteller voelt zich treurig, maar tegelijkertijd heeft ze iets van vreugde in zich... mm moeilijk gedicht... mss kunnen we een andere gaan analyseren? Bijvoorbeeld Voorjaar, daarover heb ik mijn eigen theorie maar ik ben benieuwd of jullie dit gedicht op dezelfde manier zien:



Voorjaar



Het licht vlaagt over 't land in stoten

wekkend het kort en straf geflonker

der blauwe wind-gefronste sloten;

het gras gloeit op, dooft uit, is donker.

Twee lamm'ren naast een stijf grauw schaap

staan wit, bedrukt van jeugd in 't gras...

Ik had vergeten hoe het was

en dat de lente niet stil bloeien,

zacht droomen is, maar hevig groeien,

schoon hartstochtelijk beginnen,

opspringen uit een diepe slaap,

wegdansen zonder te bezinnen.



Ik denk dat dit gedicht erover gaat dat het voorjaar wel als een nieuw begin, nieuw leven ("twee lamm'ren) gezien wordt, maar men moet er ook bij stilstaan dat er tegelijkertijd ook veel oud leed is ("stijf grauw schaap").



Dan nog 2 vragen:

1. wat wordt bedoeld met "het gras gloeit op, dooft uit, is donker."? (Komt dit door de afwisseling zonneschijn - wolken ?)

2. wat is in dit gedicht de tegenstelling park-woestijn?



Wink

Geplaatst: 24 mrt 2007 03:52 pm



Herfst



Toornige vreugde doet mij rechtop gaan

dwars door de herfstige plantsoenen

waar in het nat verwilderd gras

rillend naast de zwarte plas

een troep verregende kalkoenen

verworpen, onheilspellend staat.



De wind schuift in de glazen wolken

lichtende wakken hemel open

en wervelt glinsterende kolken

omhoog uit gele bladerhopen.

Als gevallen englen hokken

door geen zon meer te verzoenen

in een somber dreigend mokken

daar mijn broeders de kalkoenen.



Gert er staat in het gedicht rechtop gaan en wakken

Ik denk dat wink dat eventjes verkeerd had overgenomen, maar bij deze is dat dus weer rechtgezet.



Ik heb hierbij een aantal vragen:

1. Hoe kan vreugde toornig zijn?

2. Waarom is de verteller vervult van toornige vreugde?

3. Waarom zijn de kalkoenen de broeders van de verteller?



Het zijn lastige vragen wink.

Ik denk dat de dichteres ergens boos over is maar blij is dat ze de kalkoenen ziet. Waarom ze boos (toornig) is weet ik niet.



Je kan het zo voor je zien:

De dichteres loopt boos door de plantsoenen en ziet in het natte gras een stel kalkoenen staan. Die zien er net zo uit zoals zij zich voelt...

ze is verregend, chagrijnig (misschien ook verworpen) en dat geeft haar troost, ze herkent in die boze (mokkende) kalkoenen zichzelf en daardoor noemt ze de kalkoenen mijn broeders.

(je spreekt wel eens over broeders in het kwaad of broeders in de liefde)



Als je hierover nog vragen hebt dan zeg je het maar.



Dettie

Geplaatst: 24 mrt 2007 04:09 pm



Voorjaar



Het licht vlaagt over 't land in stoten

wekkend het kort en straf geflonker

der blauwe wind-gefronste sloten;

het gras gloeit op, dooft uit, is donker.

Twee lamm'ren naast een stijf grauw schaap

staan wit, bedrukt van jeugd in 't gras...

Ik had vergeten hoe het was

en dat de lente niet stil bloeien,

zacht droomen is, maar hevig groeien,

schoon hartstochtelijk beginnen,

opspringen uit een diepe slaap,

wegdansen zonder te bezinnen.



Ik denk dat dit gedicht erover gaat dat het voorjaar wel als een nieuw begin, nieuw leven ("twee lamm'ren) gezien wordt, maar men moet er ook bij stilstaan dat er tegelijkertijd ook veel oud leed is ("stijf grauw schaap").



Dan nog 2 vragen:

1. wat wordt bedoeld met "het gras gloeit op, dooft uit, is donker."? (Komt dit door de afwisseling zonneschijn - wolken ?)

2. wat is in dit gedicht de tegenstelling park-woestijn?



Vraag 1

Ja, in de eerste regel staat het eigenlijk ook al.

Het licht vlaagt over het land in stoten.

Je ziet het wel eens dat je de zon over een weiland ziet gaan dus eerst is het begin van het weiland verlicht en dat licht schuift op naar het eind, het begin van het weiland is dan weer zonder zon. Dat is een vlaag zonlicht.

In dit gedicht gaan die vlagen met stoten dus niet mooi gelijkmatig verschuivend maar brokkelig.

In regel 4 zegt ze in feite hetzelfde het gras licht op door de zon, maar de zon verdwijnt weer en het gras wordt weer donker (dooft uit)



Ik denk eigenlijk dat ze met dit gedicht wil zeggen dat ze vergeten was hoe de lente, jong zijn was. Zij had in haar hoofd zitten dat alles rustig weer begon te bloeien en het een beetje wegdromen is.

Maar ze was vergeten dat het ook betekent opnieuw beginnen, groeien, wakker worden, (de dingen weer zien die je bijna vergeten was) wegdansen zonder eerst na te denken.



In het gedeelte hieronder heeft ze het over eigenschappen van jonge mensen. Ze beseft dat een lente meer is dan alleen maar dromen en bloeien. Het is niet alleen maar rustig maar ook heftig (op een prettige manier).



maar hevig groeien,

schoon hartstochtelijk beginnen,

opspringen uit een diepe slaap,

wegdansen zonder te bezinnen



Doordat ze die lammetjes ziet wordt ze daaraan herinnerd. (zijzelf wordt ook wakker geschud)



Ik denk dat je nu de tegenstelling ook wel weet.



Groetjes

Dettie

Geplaatst: 24 mrt 2007 04:47 pm

Dettie schreef : Herfst



Toornige vreugde doet mij rechtop gaan

dwars door de herfstige plantsoenen

waar in het nat verwilderd gras

rillend naast de zwarte plas

een troep verregende kalkoenen

verworpen, onheilspellend staat.



De wind schuift in de glazen wolken

lichtende wakken hemel open

en wervelt glinsterende kolken

omhoog uit gele bladerhopen.

Als gevallen englen hokken

door geen zon meer te verzoenen

in een somber dreigend mokken

daar mijn broeders de kalkoenen.



Gert er staat in het gedicht rechtop gaan en wakken

Ik denk dat wink dat eventjes verkeerd had overgenomen, maar bij deze is dat dus weer rechtgezet.



Ik heb hierbij een aantal vragen:

1. Hoe kan vreugde toornig zijn?

2. Waarom is de verteller vervult van toornige vreugde?

3. Waarom zijn de kalkoenen de broeders van de verteller?



Het zijn lastige vragen wink.

Ik denk dat de dichteres ergens boos over is maar blij is dat ze de kalkoenen ziet. Waarom ze boos (toornig) is weet ik niet.



Je kan het zo voor je zien:

De dichteres loopt boos door de plantsoenen en ziet in het natte gras een stel kalkoenen staan. Die zien er net zo uit zoals zij zich voelt...

ze is verregend, chagrijnig (misschien ook verworpen) en dat geeft haar troost, ze herkent in die boze (mokkende) kalkoenen zichzelf en daardoor noemt ze de kalkoenen mijn broeders.

(je spreekt wel eens over broeders in het kwaad of broeders in de liefde)



Als je hierover nog vragen hebt dan zeg je het maar.



Dettie

Die twee woorden veranderen de zaak. Ik heb de bundel niet bij de hand op dit moment.

Dus Wink, herlees woord voor woord voordat je een vers plaatst. Nu stond er gewoon onzin.



Dettie heeft al veel zinnigs gezegd over het vers.



Ik voeg nog enkele gedachten toe.

Het is weer typisch een Vasalisgedicht.



De verteller gaat rechtop, de rug recht, en is blij maar tegelijk ontzettend kwaad. Waarover wordt niet verteld. Ik raad maar wat: Ze is gekrenkt in haar trots. Laten we zeggen: geslaagd voor een tentamen, maar tegelijk is haar door de prof aangeraden nooit arts te worden. Ik zeg maar wat.



En dan loopt ze door dat herfstpark en ziet daar de kalkoenen, verregend. En dan projecteert zij haar ellende op die dieren. En het is niet mis wat ze denkt:



Als gevallen englen hokken

door geen zon meer te verzoenen

in een somber dreigend mokken

daar mijn broeders de kalkoenen.



Ze herkent in hen haar broeders: ze voelt zich met hen verbonden. Dettie heeft daar voldoende over gezegd. Dat zie je ook vaak in andere verzen van haar.



Dat is enerzijds een tegenstelling: mens (park) tegenover dier (woestijn), cultuur tegenover natuur. Anderzijds is er de verbondenheid. Ze voelt zich vaak wezenlijk verbonden met de dieren die ze in haar verzen laat opdraven.

Vasalis kiest in haar gedichten vaak voor de 'woestijn'. Daarnaar gaat haar sympathie uit. Ze was dan ook psychiater.



Gert

_________________

gert.slings.nu