Wat is objectief gezien een goed gedicht?

Geplaatst: 16 apr 2008 03:10 pm



Ik zat te bedenken dat hermetische poëzie, dat wil zeggen gedichten die met opzet ontoegankelijk lijken te zijn geschreven, maar een heel klein gedeelte van het hele reservoir aan poëzie is.

Met regelmaat ook wordt poëzie die eerst als ontoegankelijk werd gezien, alsnog ontsloten, doordat er meer bekend is over de dichter(es) bijvoorbeeld.



Eigenlijk kun je zeggen dat alle poëzie - tot op zekere hoogte - ontoegankelijk is. Of andersgezegd:

Poëzie is de taal, waarmee we proberen om die dingen des levens te benaderen die ontoegankelijk zijn, die onbenoembaar zijn voor bijvoorbeeld de logica of het redenerende verstand.

Dat is ook wat zo ontzagwekkend is aan poëzie.

Het benadert het onbenaderbare. Het maakt het mysterie toegankelijk.

Prachtig!



Maar misschien zijn die dingen al eerder gezegd door de anderen.



Godfried Bomans had een conférence waarin hij uitlegde hoe taal onbegrijpelijk moest zijn om dat mysterie te kunnen benaderen.

Hij legde dat uit met een Sinterklaaslied! Als kleine kinderen horen:

"Zie de maan schijnt door de bomen. Makkers staakt uw wild geraas"

dan zullen ze er niets van begrijpen: 'staakt uw wild geraas'? Uhhhh????

En toch zullen ze onverbiddelijk aanvoelen waar het lied over gaat.

Dat is de kracht van poëzie.



groetjes,

Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 16 apr 2008 05:04 pm



Voilà, dat is duidelijk, Grada. Waarom hoeft er dan zoveel uitgelegd te worden om uiteindelijk tot dezelfde conclusie te komen die al duizend keer is geformuleerd . Om welk gelijk te halen om welke eruditie te bewijzen? Schrijf en/of lees poëzie..zoals kinderen 'geraas ' begrijpen. Heb je iets anders begrepen of iets niet begrepen..so what??

Ik heb met veel dichters gesproken in mijn leven , uren met hen gepraat, nachtenlang vaak, over de wereld, de politiek, de macht van geld en godsdienst, kinderen , mannen , vrouwen, liefde, beesten , bomen enzovoort ..maar weinig over poëzie en dat was goed.



Leni

Geplaatst: 16 apr 2008 08:00 pm



Ha ja, ik weet het leni.

Voor mij heeft het uitleggen van gedichten waarschijnlijk een andere betekenis. Het gaat mij niet om wie er nu gelijk heeft of niet maar eerder om te leren.

Voor ik met Leestafel begon wist ik niets van gedichten, dacht dat ik er niet geschikt voor was, dat ik de essentie miste of het niet 'zag'.

Jij bent poëzie, ik ben een leerling in poëzie.



Voor mij is het 'puzzelen' een leerschool. Hoe je poëzie kan zien. En ik ben nog steeds niet uit het 'raadsel' poëzie.

Ik weet dat sommige gedichten me raken, ontroeren, soms zelfs een dreun geven. En dat is heel persoonlijk natuurlijk.

Maar andere gedichten vind ik prachtig maar begrijp er niets van. Dan komt onmiddellijk de twijfel boven, snap ik eigenlijk ook maar iets van poëzie? Valt het wel te snappen? Ben ik nou zo dom, zie ik iets niet? Waarom vindt iemand dit zo mooi? Wat zien ze erin? Wat mis ik dat ik het niet zie? enz. enz. En ik vind het dan fijn als iemand de moeite neemt mij een beetje wegwijs te maken en met me mee te puzzelen.

Het draagt voor mij bij aan het plezier in poëzie hebben en wat te leren.

Persoonlijk vind ik het leuk te lezen hoe mensen een gedicht ervaren, wat zij erbij denken, wat zij er in zien. Wat ik het leukste vind is dat ik door het lezen van iemand anders zijn gedachten bij een gedicht ik ineens een gedicht heel anders kan zien. Zoiets van hee ja, zo kan je het ook zien, een soort ontdekkingsreis.

Maar zo gauw het aftroeven of een wedstrijdje gaat worden van... 'ik heb gelijk, nee ik'... dan hoeft het voor mij ook niet.



Net als het voor mij bijdraagt als iemand een persoonlijk verhaal bij een gedicht heeft zoals Tiba een keer vertelde over een gedicht dat ze voorlas bij een klooster en jij dat je je kleinkinderen een gedicht over bang zijn voor het donker voorleest.

Ook het gedicht over De zee van H de Coninck is voor mij speciaal geworden omdat Tiba het voordroeg tijdens de leestafelontmoeting.

Het zijn allemaal dingen die voor mij het geheel aan plezier in poëzie maken.



Dettie

die erg moest lachen om je reactie. Die was lekker recht uit het hart.

Geplaatst: 16 apr 2008 08:46 pm



dag Leni,



Weet je, ik spreek ook kunstenaars, dichters en schrijvers, recensenten, schilders, filosofen, taalwetenschappers, enz. enz. Uren lang, dagen lang, nachten lang. Over van alles en nog wat.

Vannacht bijvoorbeeld nog met onze vriend en bovenbuurman, een jong aanstormend talent in de schilderkunst. Vandaar dat ik vandaag wat last heb van een kater.

Maar wij praten met elkaar ook op deze manier over poëzie, beeldende kunst, filosofie, religie, taal, what ever...



Waarom doen we dat? Omdat wij er plezier in hebben. Niks mis mee.



Als jij dat niet hebt, dan heb je dat niet. Dat mag ook. Prima! Dat is enkel en alleen aan jou.



Weet je, ik vind het prettig om iedereen zijn of haar eigen manier te laten. Volgens het prachtige motto van Manja: "Ieder het zijne".

Ofwel: heb gewoon jouw manier en laat de anderen hún manier.

De ene manier is niet beter of minder dan de andere.

Dat is nu een gedachte waar ik oprecht en met veel warmte om kan glimlachen.



groetjes, fijne avond,



Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 16 apr 2008 09:20 pm



Lieve mensen



De vraag naar wat 'goede poëzie" eigenlijk is, moest zonder twijfel reacties uitlokken. Ieder zingt daarbij zoals hij gebekt is ( deze uitdrukking is wellicht ook voor kritiek vatbaar).

Eerlijk gezegd is dat zo'n veelomvattende vraag, dat ik daarop zelf geen goed antwoord weet . Het citaat van Hugo Claus dat ik gaf, leek me een biezondere omschrijving. Er valt heeeeel veel voor te zeggen. Ik heb de neiging om ja te knikken.... maar natuurlijk kun je daarop reageren: ja maar... heb ik ook... maar ik had niet de tijd/fut om op alles te reageren. Wou hier een gedicht plaatsen dat o zo helder is maar o zo mooi... hoop ik binnenkort te doen.



Tiba.

Geplaatst: 16 apr 2008 11:37 pm



En wie heeft ook alweer gezegd, dat het zo saai wordt in het bos als alle vogels hetzelfde klinken? Tagore?



Doe mij maar een concert met:



Ze hebben het peinzende arctische glijden

hahaha uit de hoogte in langzaam

voorbijgaan maar ook wel het snelle

bemoeiziek gemekker van geiten.



en



Tjielptjielp - tjielptjielptjielp

tjielptjielptjielp - tjielptjielp



en



een vogeltje met een steenrood keeltje

dat meestal nogal snerpend zingt

maar dat soms, in een goudgroen voorjaarsbos

zorgt voor een duet van zulke zuivere

nostalgische zilveren watervallen klank







groetjes, slaap zacht,

Grada



PS Wie raadt welke vogels bezongen worden door welke dichters krijgt een zoen en een griffel...



_________________

'Do you think it's a whoozle?'