Anna Enquist* (nee)

Geplaatst: 25 sep 2006 09:43 pm



Is dat het hele gedicht, Ellen?



Ik heb de bundel niet.



De dichteres richt zich hier tot haar overleden dochter, denk ik. Ze spreekt haar rechtstreeks aan.

Dit gedicht gaat volgens mij over verlies en over altijd bij zich hebben en dat zo willen houden.

Ze spreekt tegen haar overleden dochter: over alledaagse dingen, zoals moeder en dochter vaak doen. Het zijn die dingetjes die een jong meisje interesseren: haar, geur, nagels.

Die zaken deelt ze met haar.

En als ze uit eten gaat en naar de opera is haar dochter (in gedachten) bij haar. Maar haast als een echte aanwezigheid.



Ze hebben dezelfde reactie op hetzelfde moment.

Sluit dat aan bij het voorgaande? Doelt het op wat ze zagen in de opera?

Of verstarren ze omdat ze beiden weten dat dit een onmogelijkheid is?

Staat het er zo? (lachten in de verleden tijd en verstarren in de tegenwoordige tijd)?

Dan zou lachten slaan op wat ze samen "beleefden" (het etentje, de opera) en verstarren op het moment van "het besef".



Maar daarna moeten ze toch afscheid nemen:

de dochter terug naar haar eigen huis (de dood),

de moeder naar haar huis in dit leven.



De titel van de bundel "op klaarlichte dag"

en het verband met de titel van het gedicht.



Ik vermoed dat dat ze wil zeggen dat ze zelfs op klaarlichte dag (dus niet alleen 's avonds als men tot rust komt en tijd heeft om te denken en te piekeren) haar dochter hevig mist en haar overal ziet en bij zich heeft; eigenlijk zegt dat volgens mij: altijd en overal en dit gaat nooit over (en tegelijk: dit mag nooit overgaan).



Dit waren zowat bedenkingen errond.



N.B. Blijkbaar zit ik dus fout: het gedicht gaat niet over haar overleden dochter, zie het commentaar van Dettie dat volgt.



Tiba.

Geplaatst: 26 sep 2006 07:20 am



Ik heb even gegoogled en vond dit bij de Koinklijke bibliotheek



De vierde bundel Klaarlichte dag uit 1996 ontleent zijn titel aan de schilderijenreeks van Co Westerik. (een serie van vijf schilderijen van Co Westerik: 'Afdaling op klaarlichte dag'. Op Westeriks schilderijen zakken lichamen weg in de aarde, met op de achtergrond een vrijwel leeg landschap.) [img][url]http://www.iko-hoogstraten.be/wp/blog/wp-content/uploads/2008/12/klaarlichtedag.jpg[/url][/img]

De bundel gaat over reizen, herinneringen en poëzie.

Hier staat de rest van de bespreking (even naar beneden scrollen).

www.kb.nl/dichters/enquist/enquist-03.html



Klaarlichte dag is uitgegeven in 1996 en kan nog niet over haar overleden dochter gaan, die is in 2001 overleden.

Maar Anna Enquist schreef veel in haar poëzie over de angst haar kinderen kwijt te raken, ze vond het erg moeilijk haar kinderen los te laten. In Klaarlichte dag is haar dochter al wel definitief het huis uit.

Dit schrijft zij erover in de cyclus Dochter, dochter.



Er was een kind. Met haar danste ik

door de kamer, wij galoppeerden van hoek

naar hoek, wij zongen luidkeels een lied.



Zij had een warm gezicht. Zij was mijn dochter.

Als ik adem vonkt zij na in het gedicht

---

'Ik heb mijn haar gevoed, ruik eens, en voor mijn nagels ben ik beter dan vroeger.' Wij gaan uit eten en naar de opera.

Wij lachten en verstarren op dezelfde momenten.

Dan nemen wij afscheid. Zij gaat naar huis en ik ook.



Hier heeft Anna Enquist het over de dingetjes die ze met haar dochter deed. Je ziet als het ware de dochter voor haar moeder staan en zeggen, ik heb een voedende creme in mijn haar gedaan, ruik eens, en kijk mijn nagels zijn veel mooier, ik zorg er nu beter voor.

Daarna gaan ze uit eten en naar de opera, ze ervaren de opera op dezelfde manier, ze lachen tegelijkertijd en verstarren tegelijkertijd.

En dan is de dag om, Anna gaat naar haar huis en de dochter gaat ook naar haar eigen huis. Dus zeggen ze elkaar gedag, nemen ze afscheid.



Thema: moeder-dochter relatie



Recensie van Biblion Klaarlichte dag:

Evenals haar eerdere bundel 'Een nieuw afscheid' staat 'Klaarlichte dag' in het teken van de reis, meer in het bijzonder de levensreis. Zowel in ruimte als in tijd kunnen wij ons verplaatsen, zowel terug als vooruit, en al die bewegingen, uiterlijke en innerlijke, zijn in Enquists poëzie aan de orde. De titel van de bundel verwijst naar de serie schilderijen 'Afdaling op klaarlichte dag' van Co Westerik, die ermee de altijd aanwezige dood in het leven uitbeeldde. Ook bij Enquist speelt voortdurend het afscheid, de afdaling, de dood een rol. En evenzeer als Westerik is zij via het concrete, waarneembare geïnteresseerd in het mythische, innerlijke. Haar werk is psychologisch, in zoverre ze gevoelens, ervaringen benut om tot uitspraken over het bestaan te komen van een wijdere strekking. Enige pathetiek schuwt ze daarbij niet. Haar mooiste werk is rustig en laconiek: over de dochters, ooit, en nu, nu ze het huis uit zijn, de leegte de stilte na hun vertrek, het landschap, de rivier, de dijk, de vader vroeger en ook hij is nu dood. Het zijn de gewoonste dingen die zij dan in een bijzonder, klaar licht zet.



Dettie

Geplaatst: 26 sep 2006 10:04 am



Heel erg bedankt!

Ik snap nu in ieder geval een beetje waar het over gaat.



Maar wat is de titel van dit gedicht?:



Er was een kind. Met haar danste ik

door de kamer, wij galoppeerden van hoek

naar hoek, wij zongen luidkeels een lied.



Zij had een warm gezicht. Zij was mijn dochter.

Als ik adem vonkt zij na in het gedicht.



Ik zal laten weten wat ik voor mijn verslag had



Ellen

Geplaatst: 26 sep 2006 10:19 am



Dat is een gedeelte uit het gedicht 'Habanera'.

ik heb niet het hele gedicht maar dat moet staan in de bundel Klaarlichte dag.



Als je nog vragen hebt dan roep je maar en veel succes met je verslag!



Dettie

Geplaatst: 26 sep 2006 10:41 am

Gelukkig dat jij dit opgezocht hebt, Dettie!

Ik dacht echt dat het over haar overleden dochter ging, en zat er dus naast :oops: .

Je zegt dat ze veel schreef over de angst haar kinderen kwijt te raken...

dat dit toch is gebeurd achteraf, maakt dit gedicht des te schrijnender, vind ik.



Tiba.

Geplaatst: 28 sep 2006 06:05 pm



En toen kwam ik er vandaag even achter dat ik er niet eens een cijfer voor kreeg..

Maar het is wel goed gelukt! Dankzij jullie! Heel erg bedankt



Ellen