H.C. ten Berge (ja)

Quote:

in heldere blijdschap de hemelse spijker

en stralende navel van zijn heelal gadeslaan





De roes is voorbij, de poolster, die vrijwel niet van plaats verandert, is als een spijker die de sterrenhemel vasthoudt en waar deze omheen draait. Stralend slaat op de ster, maar met navel heb ik meer moeite. De navel is een litteken, ontstaan bij het scheiden van moeder en kind. Zou het daar iets mee te maken kunnen hebben? Poolster is vrouwelijk, maar toch staat er ZIJN heelal. Gaat dat toch weer over de reiziger? Die de stralende navel van ZIJN heelal gadeslaat? Ik denk van wel omdat ook hier weer de infinitief gebruikt wordt. Slaat de navel dan op de doorgesneden verbinding, het ontbreken van een navelstreng?

Is het niet zo dat de dichter is op zijn rug ligt, kijkend door het rookgat?

Dáár zit hij de poolster als een stralende navel in ZIJN heelal (het rookgat is op dat moment zijn heelal)



Ik zat nog te denken, de bundel heet De witte sjamaan. Bedoelt de dichter zichzelf daarmee?



En hoe langer je het gedicht bekijkt en leest hoe meer dingen je ziet.



Hij gaat zijn tent gebukt naar binnen (als een mens dus)



Maar verlaat de tent als viervoeter (hij is één met de natuur geworden, een 'dier' met de dieren?)



en staat dan oog in oog met de witte wolven van een korte dageraad.



Ik dacht dat hij met de witte wolven de ochtendnevel bedoelde. Dageraad wordt ook wel ochtendgloren genoemd, vandaar.



Maar het kan ook zijn dat hij zo terug naar de natuur is gegaan dat hij één is met de witte wolven en oog in oog met hen kan staan.

De korte dageraad slaat dan op zowel letterlijk de korte dagen in het hoge noorden in de herfst/winter, als figuurlijk op het kortstondige leven van de mens, waarbij de wolven de aankondigers zijn van de dood. Vandaar slechts een droom van het eeuwige heden.

Het gedicht zit complex in elkaar. Ik vraag me af of hier de wolven de aankondigers zijn van de dood. Maar inderdaad die droom van het eeuwige heden...



Moeilijk, moeilijk. Maar wel heel bijzonder en interessant wat je allemaal schrijft Librije. Ik leer per bericht weer enorm veel van je



Dettie

Veel te veel eer Dettie, ik ben ook maar een tastende amateur... Bovendien leren wij weer veel van jou!



Ik denk inderdaad dat je gelijk hebt: de dichter is de witte sjamaan. Ik vond:

In essentie zijn er twee vormen van sjamanisme te onderscheiden. De eerste is het witte sjamanisme. Deze vorm van sjamanisme is gericht op de zogenoemde bovenwereld en of de hemel. Dit is de wereld van de engelen, voorouders en andere spirits. Het zwarte sjamanisme, daarentegen heeft niets met witchcraft of black magic te maken, het is de vorm van sjamanisme welke gericht is op de spirituele onderwereld, die geassocieerd word met de aarde.

zie: www.aharata.nl/sjamanisme/wat-is-sjamanisme/

Hij gaat zijn tent gebukt naar binnen (als een mens dus)

, akkoord, maar ook: gebukt = nederig?

Maar verlaat de tent als viervoeter (hij is één met de natuur geworden, een 'dier' met de dieren?)

: lijkt me een goede verklaring.

en staat dan oog in oog met de witte wolven van een korte dageraad.



Ik dacht dat hij met de witte wolven de ochtendnevel bedoelde. Dageraad wordt ook wel ochtendgloren genoemd, vandaar.



Maar het kan ook zijn dat hij zo terug naar de natuur is gegaan dat hij één is met de witte wolven en oog in oog met hen kan staan.

Je hebt gelijk, ik las niet goed: dageraad is iets anders dan dag. Die ochtendnevels, zou goed kunnen. Dan zit ik alleen nog met dat "korte". Witte wolven VAN de korte dageraad. Moeilijk.



Ik ga nu eerst eens het hele artikel over het sjamanisme lezen. En misschien nog meer van de gedichten uit deze bundel via de link van de DBNL die je gaf.



Librije.

In het artikel over het sjamanisme vond ik o.a.:

Tenslotte is het noorden de plek van de dood, de plek van de voorouders en is het de plek van de stilte. Elk van de vier windrichtingen staat voor een specifieke kracht. Door de verschillende culturen worden verschillende dieren en elementen met de vier windrichtingen geassocieerd.

(Ik laat de andere windrichtingen hier even buiten beschouwing, de reiziger bevindt zich duidelijk in het uiterste noorden).



Librije.

Ha, ik zit nu alles bij de kb te lezen!



Dettie

Librije heeft een erg mooie samenvatting gemaakt over het gedicht De witte sjamaan een initiatie en daarin meegenomen wat hier allemaal besproken is.



Zie www.poezie-leestafel.info/hc-ten-berge-witte-sjamaan



Ben erg benieuwd naar jullie commentaar hierop.



--

Mooi, mooi, al heb ik nog niet alles kunnen vatten.



Hier wat losse reacties.



Kan het zijn dat de sjamaan vliegt, als een geest, over de sont?

Hierbij moet ik denken aan 'een- roman-waarvan-ik-titel-en-auteur-vergeten-ben', in de nadagen van Auel's schitterende en te weinig 'au sérieux' genomen romancyclus.

Een inspiratiebron kan natuurlijk een echte (vliegtuig)reis zijn (zie vraag van Tiba), maar dit gaat inderdaad heel veel verder.



Mijn lievelingsvers van dit gedicht:

als de zon slaapziek wegzakt achter de wouden

Zo'n verrassende formulering van een zonsondergang, al duizenden malen verwoord in ons taaltje, maar nog nooit zo gelezen, ik althans niet, en ook al zijn er misschien eventueel anderstalige voorbeelden, soit, ik vind het prachtig.



mira