Filosoferen over poëzie

Geplaatst: 22 jul 2008 06:09 pm



Mijn bedoeling is de grenzen tussen echte poëzie en blablabla een beetje te verkennen. Waar ligt die grens ongeveer? In eerste instantie ben ik geneigd Komrij voor 100% te volgen. Maar de dichters die hij bekritiseert kunnen we toch niet gek verklaren? Er moet toch iets zinnigs in hun beweringen schuilen? Oh, had ik maar wat meer tijd!



Pieter

Geplaatst: 22 jul 2008 08:16 pm



Ja, tijd, het eeuwige probleem, vrees ik. Zelf heb ik het artikel van Komrij nog niet gelezen (komt nog wel). Dus ga ik mij alvast nog niet uitspreken over al of niet "aangevallen" dichters.



De grenzen tussen echte poëzie en blabla verkennen is alvast een hele opgave. Misschien kunnen we ons hierbij toch wel enkele grenzen zetten, aangezien dit begrip, net als drama en proza, nogal ruim kan opgevat worden. Bovendien spelen geografie en geschiedenis (cultuur- in het bijzonder, maar ook de algemene geschiedenis) hierbij zeker een belangrijke rol.

_________________

Geduld, eenvoud en mededogen (Tao).



blog.seniorennet.be/mijn_boekenhoekje

Geplaatst: 24 jul 2008 07:49 pm



Geplaatst: Do jul 17, 2008 13:01 Onderwerp:

---

Laten we onderstaande en onbevoordeeld bekijken en trachten te begrijpen.



Onderstaand citaat is een vervolg op het citaat dat ik eerder heb gegeven:

(Komrij citeert dus uit een derde artikel)



Een derde artikel trapte nog eens tegen het geliquideerde lijk. Ik citeer drie willekeurige alinea's.

‘Poëzie schetst intensiteiten. Of beter intensitiviteiten: tegelijk intenties, tensie, intensiteiten en sensitiviteit. Poëzie is een frac-taal, een taal in fracties: de dichter slaat heel wat bewustzijnsniveaus over, probeert de sferen van het denken vóór het denkproces zelf te betrappen, die sferen vóór ze talige gedachten worden te vatten en de dichter vertaalt die dan simultaan in taal. Doorleeft de simultaal: de simultane stimuli die samen een sfeer vormen vóór de taal.’



Laten we eerst opmerken dat het woord intensitiviteiten een vondst is: vier betekenissen in één woord, dat lijkt me een record! (ofschoon tensie en intensiteit dicht bij elkaar liggen, zoniet samenvallen). Verder: poëzie is een frac-taal, taal in fracties. Dit is algemeen en een open deur. Hetzelfde kan men zeggen van proza. Het gaat ij beide om het verband, de samenhang, ofschoon bij po. de samenhang niet altijd in de betekenis hoeft te liggen) .

Rest volgt.



Pieter

Geplaatst:



Die fractaal blijkt verband te houden met het overslaan van een aantal bewustzijnsniveau's. Zoals we op het eerste gezicht zouden vermoeden dat een dichter op het hoogste bewustzijnsniveau zit, namelijk het scheppende niveau, blijkt hij af te moeten dalen naar het voortalige bewustzijnsniveau. Het lijkt me inderdaad mogelijk om op een dergelijk niveau te zitten, maar de consequentie is dan wel dat je in die situatie geen letter op papier krijgt. Op dat niveau zou je kreten kunnen slaken, muziek maken, dansen, huilen, lachen, maar schrijven dat lukt dan niet, je voelt en beleeft alles zonder woorden.



Pieter

Geplaatst: 29 jul 2008 05:35 am



De auteur beschrijft en situatie die in feite volkomen tegenstrijdig en onlogisch is: tegelijk gevoelens hebben die nog niet in taal zijn uitgedrukt en deze toch omschrijven in taal. Door de tweede stap wordt het eerste niveau meteen opgeheven.



Er is vroeger natuurlijk al geëxperimenteerd met woorden zonder betekenis, denk aan het beroemde Oote boe van Jan Hanlo. Wie dit gedicht leest zal gauw duidelijk zijn dat dit gedicht op een hoog bewustzijnsniveau geschreven moet zijn en niets met voortaligheid heeft te maken.



Pieter

Geplaatst: 29 jul 2008 06:10 am



Gerrit Komrij geeft nog twee citaten uit het artikel waarvan ik de herkomst nog niet achterhaald heb. Hier zijn ze:



en:‘Goede poëzie is dan ook poëzie die erin slaagt iets gelijkaardigs als het uitgangspunt te bereiken bij minstens één lezer/es. Eén zijsprong in het brein. Eén nevengedachte in andermans denken waarvan je dacht dat het doodliep door de beklemming van de te weinig communicatieve taal maar dat niet blijkt te doen doordat je de fase van de sfeer ervoor ziet en met de lezer/es deelt. Zoiets teweeg kunnen brengen maakt mijns inziens het wezen van goede poëzie uit.’

en:

‘Ik vind neergeschreven net als uitgesproken taal sowieso een secundaire realisatie. Er zit ergens een stap te veel in het schrijfproces, een te bewust-rationele. Graag zou ik de taal in haar voortalige complexe bestaan vatten, daar waar er nog geen echte woorden zijn, maar veeleer clusters of sferen.’



Help! De Heideggerende wolkenridders zijn terug. Met zulke komieken hebben we geen Driek van Wissen meer nodig.



De laatste twee zinnen zijn van Komrij.



Ik krijg het enigszins beschamende gevoel dat zowel Komrij als ik ons beet hebben laten nemen door de "Heideggerende komieken". Want bovenstaande citaten zijn toch eigenlijk niet serieus meer te nemen.

Pieter