Jan Baeke - De boom die tussenbeide kwam (uitleg Grada)

Geplaatst: 28 mei 2008 10:16 am



Dettie, ik kan me alleen maar bij Pieter aansluiten.

De uitspraak van Jan Baeke had ik ook al vermeld om aan te geven dat losse eindjes bij zijn poëzie er eigenlijk gewoon bijhoren. Een schrale troost, maar misschien toch een troost.



Pieter, ik dank voor het plaatsen van het hele gedicht. Ik zal eens kijken.



groetjes,

Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 28 mei 2008 11:04 am



Nou misschien moet ik dan even wat duidelijker zijn maar ik ben dan weer bang dat ik iemand boos maak of kwets.



Met het item 'uitleg gedichten' had ik toentertijd voor ogen dat mensen dat konden gebruiken als een soort naslagwerk, een soort archief.

Dus puur uitleg, in eenvoudige taal.

Dit laatste omdat een uitleg vaak voor velen die nog niet zo thuis zijn in de poëzie in te onbegrijpelijke en moeilijke bewoordingen wordt gesteld.

Dit om het lezen van poëzie laagdrempeliger te maken.

Het was dus de bedoeling dat iemand die een uitleg zoekt of wil lezen in één oogopslag, in het eerste en eventueel tweede bericht die uitleg krijgt en niet heel veel berichten hoeft te lezen en zelf een beetje een conslusie moet samenstellen uit onze berichten.

Grada en ik hebben daar toenterijd ook plannen over gemaakt maar door allerlei omstandigheden zowel van mijn kant als Grada's kant kwam het niet echt van de grond.



Persoonlijk zou ik graag toch deze plannen voort willen zetten juist omdat ik gemerkt heb dat het toch erg gewaardeerd werd dat we juist niet zo 'moeilijk' deden.

Nu bij dit item zie ik het helemaal een andere kant op gaan en ik vraag me af of schoolkinderen en mensen die beginners zijn in de poëzie dit allemaal kunnen volgen.

Leestafel heet heel bewust Leestafel.info

Info staat voor informatie.

Het valt me namelijk erg op dat er dit jaar nauwelijks vragen zijn van schoolkinderen en ik zou het jammer vinden als het door 'te moeilijk doen' onzerzijds komt.



Al het gefilosofeer etc is erg leuk en interessant maar zelf denk ik dat dat beter bij de 'gewone' poëzie kan dan bij uitleg gedichten.

Nu denk ik dat het gefilosofeer en psychologiseer eerder afschrikt.



Nogmaals het is geen verwijt, kritiek of wat iemand erbij mocht voelen.



Dettie

Geplaatst: 28 mei 2008 11:20 am



Dit wist ik allemaal niet, Dettie. Ik zal er rekening mee houden.



Pieter

Geplaatst: 29 mei 2008 10:51 am



Dan doen we het toch anders? Geen enkel probleem!



groetjes,

Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 29 mei 2008 11:19 am



He gelukkig dat jullie zo reageren, vond het heel vervelend dat te 'zeggen'.



Groetjes

Dettie

Dit stond nog bij een ander forumitem...



Geplaatst: 21 nov 2007 11:07 pm



De boom die tussenbeide kwam



Een man kwam met een zaag te leven.

Spraakzaam was de zaag niet

en ook kon de man het niet opbrengen

de zaag te omarmen.

Toch was er tussen hen

het zachte zingen van de gordijnen

een wolk die aan het raam voorbijtrekt

en een vogel op de vensterbank,

door beiden waargenomen.



Onverminderd

het geringe dat van dag tot dag voldoende was.



Alleen de nachten brachten donkere portieken

en een onrustige slaap.

Niet de scherpe natuur van de zaag

wierp de man terug uit zijn dromen

maar de huiver van de boom

die in het hoofd van de man was aangeplant.



Jan Baeke

Uit: Zo is de zee.

Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam, 2001





*********************************************************



Uitleg



Over de dichter



De Nederlandse dichter Jan Baeke is geboren in Roosendaal op 23 mei 1956.

Al zijn dichtbundels zijn verschenen bij uitgeverij De Bezig Bij te Amsterdam.

- Nooit zonder de paarden (1997)

- Zo is de zee (2001)

- Iedereen is er (2004)

- Groter dan de feiten (2007)

Zijn gedichten zijn vertaald in het Engels en in het Frans.



Jan Baeke is verder vertaler.

In de bundel Poëzie met een angel (Uitgeverij IJzer, 1995) staan zijn vertalingen van gedichten van twee hedendaagse Engelse dichters, Liz Lochhead en Lavinia Greenlaw.

In de bundel In een ander licht (Wagner & Van Santen, 2001) staat vertaalde poëzie uit Wales.



Ook is Jan Baeke programmamaker. Hij werkt bij het Filmmuseum in Amsterdam.

Hij maakte onder andere 35 mmPOEM, programma’s met een combinatie van zwijgende film en live gesproken poëzie. Met dichters als Erik Lindner, K.Schippers, Arjen Duinker en Mustafa Stitou.





Algemeen over zijn poëzie (*)



poëzie verstaan

Jan Baeke zegt over poëzie dat je die niet moet begrijpen, maar verstaan. Wat is het dat jou raakt?

Al ken je de betekenis van alle woorden en hun onderlinge verband, dan nog moet je luisteren. Luisteren tot je verstaat wat het gedicht tegen jou zegt, al begrijp je het misschien niet helemaal.

Om dat te kunnen is het intussen wel zo handig om de woorden te begrijpen.



“Je moet het steentje voor steentje oppakken en omdraaien om er achter te komen hoe het bouwwerk is opgetrokken. En dan kan het moment ontstaan dat je geraakt wordt.” (citaat Jan Baeke)



het onlogische van de werkelijkheid

In Baekes poëzie verwondert hij zich over de werkelijkheid. De wereld is raar en onbegrijpelijk. Hoe moet je daar nu grip op krijgen? Mensen proberen vat op het leven te krijgen. Dat blijkt een illusie. Altijd pakt alles toch weer anders uit dan verwacht. We krijgen het nooit voor elkaar het totaal of de essentie te pakken te krijgen. Ook niet in godsdienst, wetenschap of filosofie. Hij is de dichter van de chaos, die toch werkelijkheid is. Van het onlogische, dat toch waar is.



beeld als uitgangspunt

Zijn poëzie is sterk visueel van karakter. Uitgangspunt is vaak een beeld. Dat kan ook een surrealistisch beeld zijn.



taal

Hij onderzoekt de grenzen van wat met taal mogelijk is. Het gedicht krijgt zijn betekenis door een spel met de taal. Vorm en inhoud, taal en betekenis zijn met elkaar verbonden.



interpretaties en vragen

Iedere lezer mag doen met zijn gedichten wat hij wil. Er bestaat niet één lezing, laat staan alleen Jan Baekes eigen lezing.



‘Sommige lezers vinden dat niet prettig. Ze zeggen: 'Ik las er dat en dat in' en dan zeg ik: 'Goh, wat een bijzondere lezing!' En dan zeggen ze: 'Heb ik het verkeerd begrepen? Vind je dat niet erg?' Nee, dat vind ik helemaal niet erg. Doe er maar mee wat je wil.’ (citaat Jan Baeke)



‘Evenzo vind ik het een kwaliteit als een gedicht je met vragen achterlaat. Ik ben niet zo geïnteresseerd in de antwoorden op alle vragen van het leven. Ik verlang van kunst in het algemeen dat er vragen worden opgeworpen. Twijfel is een goede remedie tegen de schijn van zekerheid.’ (citaat Jan Baeke)



(*)

De citaten zijn afkomstig uit een interview met Remco Ekkers.

Voor het hele interview zie hier: home.planet.nl/~ekker036/interviewbaeke.html%20%20





Het gedicht



Wat is hier in den vrede aan de hand?

Zo vergaat het mij als ik dit gedicht lees.

Dat een man zou leven met een zaag is een vreemde gedachte.

En dan is er ook nog een boom die zich met de hele gang van zaken bemoeit?

Wat moet ik me daar nu bij voorstellen?

Een intrigerend geheel!

Tijd voor een nadere blik op dit gedicht.



Tot morgen!



Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'