Jan Baeke - De boom die tussenbeide kwam (uitleg Grada)

Geplaatst: 26 mei 2008 03:29 pm



Dettie, wat bedoel je precies met 'universaliteit'?





Voor mij heeft alle goede (!) poëzie ook een psychologische en/of filosofische laag.



Over dit gedicht denk ik, dat als Jan Baeke het over iets concreets had willen hebben, dat hij dan ook wel concreter was geweest in zijn woorden.

Maar ik lees in interviews met hem dat hij liever juist niet concreet wil zijn, dat hij het leven daar te chaotisch en onbegrijpelijk voor vindt.

En dat is een existentiële opvatting.



Ik ben intussen wel tevreden met deze interpretatie.

_________________

'Do you think it's a whoozle?'



Laatst aangepast door Grada op 29 mei 2008 12:32 pm, in totaal 4 keer bewerkt

Geplaatst: 26 mei 2008 03:32 pm



Pieter, ik bedoel de dromen die je hebt als je slaapt, waarin je gewezen kan worden op onvervulde kanten van je dagelijkse bestaan.



Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 26 mei 2008 03:49 pm

Grada schreef:

Pieter, ik bedoel de dromen die je hebt als je slaapt, waarin je gewezen kan worden op onvervulde kanten van je dagelijkse bestaan.

Dat soort dromen heb ik niet, behalve erotische. De rest is altijd onzin. Of je moet het neerstorten in vliegtuigen als onvervulde kanten van mij zien.

Pieter



Met je uitleg over diepere lagen en de universele betekenis die een gedicht kan hebben ben ik het wel eens. Alleen vind je erg weinig gedichten die aan jouw ideaal voldoen. De meeste dichters keren zich af van het universele en belichten slechts een fractie van de werkelijkheid, een zeer specifiek onderdeeltje ervan. Gerrit Achterberg is iemand die streefde naar het universele en had daar zo'n 1000 gedichten voor nodig en als hij langer geleefd had had ie er zo nog een paar 1000 bij kunnen maken. Pessoa had een boek nodig van 650 blz. om zijn complexe geest een beetje aan ons duidelijk te maken. In het algemeen wil ik zelfs stellen dat veel dichters zo bezig zijn met de taal en met hun mooie of minder mooie gedichten dat ze zelden aan iets universeels toekomen. Het is meestal erg persoonlijk en vooral esthetisch. Daarom is het moeilijk om iets van gedichten op te steken. Je leest gedichten om de esthetische ervaring.



Tot slot het laatste couplet van het gedicht Paradiso van Jan Eijkelboom:

Paradiso, waarin hij wel iets universeels wil duidelijk maken.



Maar sneeuw en bloesem dwarrelen vergeefs

als niet de geest boven de waatren zweeft,

het zwarte water dat maar staat

of helder door de vingers glipt.

Niets is er dan wat eeuwig is

het schone van de kunst

dat soms natuur passeert,

het rusteloos vernuft

dat door de wolken scheurt

waarin ons doffe hoofd,

ons bange hart, ons vege lijf

te gretig hangen blijft.



En dit is universeel bedoeld en prachtig gezegd, maar ik ben het er niet mee eens. Hoe zei Balkenende het ook al weer? Als je niet gelooft ben je geen volledig mens, of iets dergelijks. Zoiets zegt Eijkelboom hier ook,

dacht ik. Hoe denken jullie erover?

Pieter

Geplaatst: 27 mei 2008 12:03 pm

De rest is altijd onzin. Of je moet het neerstorten in vliegtuigen als onvervulde kanten van mij zien.

Pieter, aan droomduiding doe ik niet, daar heb ik geen enkel verstand van. Je kunt er natuurlijk altijd vadertje Freud eens op naslaan.



Ik lees gedichten om te genieten van de schoonheid ervan, maar ook om er iets van te leren over het bestaan.

---

Maar sneeuw en bloesem dwarrelen vergeefs

als niet de geest boven de waatren zweeft,

het zwarte water dat maar staat

of helder door de vingers glipt.

Niets is er dan wat eeuwig is

het schone van de kunst

dat soms natuur passeert,

het rusteloos vernuft

dat door de wolken scheurt

waarin ons doffe hoofd,

ons bange hart, ons vege lijf

te gretig hangen blijft.

Ja, ik vind dit ook prachtig!



Over dit fragment van Jan Eijkelboom zal ik eens nadenken.

Ik geef je in elk geval even deze link.

www.deletterenspreken.nl/dossiers/jan_ei.../eijk_landschap.html



groetjes, Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'



Laatst aangepast door Grada op 29 mei 2008 12:34 pm, in totaal 1 keer bewerkt

Geplaatst: 27 mei 2008 01:55 pm



Ik vind al de bespiegelingen en beschouwingen prachtig, echt waar, en ik zal het allemaal nooit zo mooi kunnen zeggen maar...



ik zou het zo graag over het gedicht van Jan Baeke willen hebben, nu weet ik het nog steeds niet helemaal *barst in snikken uit*



Dettie

Geplaatst: 28 mei 2008 05:41 am

Dettie schreef : Ik vind al de bespiegelingen en beschouwingen prachtig, echt waar, en ik zal het allemaal nooit zo mooi kunnen zeggen maar...



ik zou het zo graag over het gedicht van Jan Baeke willen hebben, nu weet ik het nog steeds niet helemaal *barst in snikken uit*



Dettie

Dettie, ik kan je slechts troosten met de gedachte dat ik je 51% kans geef dat jouw interpretatie helemaal goed is . Denk aan de uitspraak van Jan Baeke zelf: een gedicht mag best poly-interpretabel (wat een gewichtig woord) zijn. Ik vind jouw uileg mooi en begrijpelijk. Grada zoekt het nog existentiëler, ook mooi! Ik heb er vrede mee.



Grada, bedankt voor je link naar Jan Eijkelboom. Ik heb vroeger altijd zijn artikelen in Vrij Nederland gelezen, altijd goed, en ben er eigenlijk pas achtergekomen dat hij zo'n goede dichter was. Eigenlijk altijd gedacht dat de dichter een andere Jan Eijkelboom was. Het bundeltje "Wat blijft komt nooit terug" heb ik pas gekocht bij De Slegte. Zeer de moeite waard!



Voor iedereen: ik heb het gedicht Paradiso van Jan Eijkelboom op zijn pagina gezet. Vooral de laatste strofe is moeilijk en ik zou het op prijs stellen als jullie me met de uitleg zouden helpen.

Pieter



_________________

"Hoed u voor de literatuur. Gebruik de woorden die het eerst bij je opkomen" J.P. Sartre