Jan Baeke - De boom die tussenbeide kwam (uitleg Grada)

Geplaatst: 25 mei 2008 03:14 pm



Zo! Jullie zijn flink bezig geweest, zeg. Leuk!



Het blijft een intrigerend gedicht kennelijk.



Ik ben er vanmorgen nog mee bezig geweest. Een paar keer overgelezen en op me in laten werken. Inmiddels is het me duidelijk. Hoera!



Eerlijkgezegd heb ik toch een andere interpretatie.

Voor mij is de thematiek niet per se sexualiteit, van welke aard dan ook.

Het kan misschien zo zijn, want dat het gedicht over een menselijke problematiek gaat, springt meteen in het oog.

En dat sex problematisch kan zijn, weet iedereen!



Maar ik lees het gedicht toch algemener.

Meer als een 'uiteenzetting' over een algemeen menselijk probleem. Over wat het betekent om mens te zijn (de 'condition humaine'). 1)

Als een verhaal, boek of gedicht daar over gaat, noem je dat een existentiëel thema. 2)



Zo'n gedicht gaat bijvoorbeeld erover hoe moeilijk en bijzonder dat is, mens zijn. Want mensen hebben toch andere eigenschappen dan dieren. Ze kunnen bijvoorbeeld nadenken en plannen maken voor de toekomst, dromen en illusies hebben. En ze onthouden van alles en nog wat, niet alleen leuke dingen, ook wat er allemaal niet goed gegaan is.



Het gedicht gaat voor mij over zo'n existentieel thema.



Overdag gaat het nog wel, dat gewone dagelijkse leven. Ook al zitten er nare kanten aan (leven met de zaag). Er zijn altijd nog dingen die prettig genoeg zijn. Het is ook vertrouwd en daarmee veiliig.

(het eerste deel van het gedicht, tot aan de tweede witregel)

Maar ook is er dit: 'groots en meeslepend willen leven' (de boom). 3)

Dat verlangen komt 's nachts te voorschijn uit de donkere hoeken ('portieken') van het bewustzijn... die zorgen voor een onrustige slaap. Tegelijkertijd is er de 'huiver'. 'Huiver' is een ander woord voor angst. Het kan 'schroom' betekenen, maar ook een vorm van levensangst.

Uiteindelijk zijn het die toekomstdromen, dat verlangen om 'echt' te leven én de angst ervoor die zorgen voor alle onrust.



Dat is iets waar alle mensen aan lijden in meerdere of mindere mate.

Het gedicht is dus existentiëel.



Dat zou voor mij ook de dubbelzinnigheid, de omkering verklaren van het gebruik van de zaag en de boom.



==============



1)

de 'condition humaine': de menselijke conditie, wat het betekent om mens te zijn (en bijvoorbeeld geen goudvis of paardenbloem)

2)

existentiëel thema: het gedicht, boek of verhaal gaat over het menselijk bestaan in het algemeen; over iets waar alle mensen meer of minder mee te maken hebben, omdat het nu eenmaal hoort tot het menselijk bestaan

3)

'Groots en meeslepend wil ik leven!'

Dit is de beginregel van het gedicht De jongeling en de grijsaard van Hendrik Marsman.



Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'



Laatst aangepast door Grada op 30 mei 2008 12:16 pm, in totaal 2 keer bewerkt

Geplaatst: 25 mei 2008 07:31 pm



Grada, jouw intelligente hersenspinsels hebben weer tot een onverwachte en briljante uitweg geleid.

Het zou kunnen dat je gelijk hebt maar er zijn een aantal tegenwerpingen te maken:

- de duistere portieken van Dettie (droomt de man daarvan als hij met de sleur wil breken? Dat denk ik niet)

- de zaag kan staan voor de sleur van het huwelijk, denk aan het woord afgezaagd (herkomst is onduidelijk voor mij), maar "spraakzaam was de zaag niet" kan moeilijk op het huwelijk slaan, dan denk je toch eerder aan de vrouw (in dit specifieke geval, niet in het algemeen) Glimlach/Smile

- "de scherpe natuur van de zaag" kan volgens mij moeilijk op het huwelijk slaan maar eerder op de vrouw

- het niet kunnen omhelzen en de huiver van de boom doen mij ertoe neigen om Dettie gelijk te geven met haar suggestie van de hs van de man.



Laat ik zeggen dat ik Dettie 55% en jou 45 % kans geef om het goed te hebben.

Pieter

_________________

"Hoed u voor de literatuur. Gebruik de woorden die het eerst bij je opkomen" J.P. Sartre

Geplaatst: 25 mei 2008 08:07 pm

Grada schreef:

Het gedicht gaat voor mij over de universele problematiek dat mensen wennen aan een leven van alledag (leven met de zaag), hoewel ze ook grote dromen hebben (de boom die 's nachts komt).

Ik kan het niet in de mooie woorden van Grada zeggen, maar dit is me té algemeen.

Er is duidelijk een huiver bij de man en dat strookt voor mijn gevoel met grote dromen hebben. De man is angstig voor iets.

Grote dromen hebben en huiverig daarvoor zijn om ze uit te voeren is iets anders dan bang/angstig zijn. De nacht bracht donkere portieken, de huiver etc. wijzen voor mij op angst, niet op onuitvoerbare dromen.



Dettie

Geplaatst: 25 mei 2008 11:52 pm



Ik blijf er toch bij, Dettie en Pieter.



Jullie uitleg is me te ingeperkt.

Gedichten te veel inperken vind ik zonde.

Het is dan net als een vlinder die opgeprikt is.

Het kan geen kant meer uit.



Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'



Laatst aangepast door Grada op 29 mei 2008 12:22 pm, in totaal 1 keer bewerkt

Geplaatst: 26 mei 2008 04:15 am



Je krijgt er 4% bij

P.S. Bedoel je met het opleven van het onderbewuste het echte dromen of het wakker liggend dromen?



Pieter

Geplaatst: 26 mei 2008 06:33 am

De grootste angst die mensen kennen is hun zekerheden opgeven, zelfs als ze lijden aan die zekerheid en gaan voor hun dromen.

Alleen al erkennen voor zichzelf dat het leven tegenvalt zoals het zich ontwikkeld heeft... veel mensen bijten nog liever hun eigen tong door.

En het meeste blijft verscholen in de donkere portieken van hun onderbewuste geest, maar komt 's nachts tot leven.



Grada

Jeetje het lijkt wel een psychologie/filosofieforum ipv een poëzieforum



Maar het gaat hier om één specifieke man die met een zaag kwam te leven, het is geen gedicht dat in zijn algemeenheid over de mensheid is gesteld. Als de dichter dat had willen melden dan had hij het gedicht universeler geschreven denk ik.



Dettie

die, niet met een wedstrijdje bezig is 'wie heeft er gelijk', maar wel eindelijk eens achter de raadselen van dit gedicht wil komen. Het gedicht intrigeert me al lange tijd.