Jabik Veenbaas

Dettie jij verplaatst je helemaal in dat eiwitmolecuul maar bij mij gaat het erom wat er omgaat in de dichter. Waarom voert hij een volkomen nieuw en origineel begrip in, namelijk heimwee naar de ziel? Het molecuul denkt niet, de dichter denkt. Als hij aan dat molecuul gevoel toeschrijft kan dat alleen maar een gevoel van zichzelf zijn. Is de dichter zijn geloof in het eeuwige leven (dat vaak aan een ziel wordt toegeschreven) verloren en vindt hij dat helemaal niet erg want hij heeft die heimwee nooit gevoeld? In die richting denk ik, ook dank zij jouw speculaties.

Pieter



P.S. Hier kan ook de link liggen met de rest van de inhoud die immers over de evolutie gaat. En de evolutietheorie maakt het bestaan van een ziel zeer onwaarschijnlijk. (Rome verwerpt de Ev.TH. niet maar gelooft dat God op een bepaald moment een ziel heeft geplaatst in de al op mensen lijkende primaten, een beetje lachwekkende theorie als je het mij vraagt).

darwinistische weemoed



christus, waar kom ik terecht

ik ben zo nerveus!

zal ik een engel worden?

soms meen ik dat m’n staartbeentje groeit

maar het is die grijze zak aan m’n kop

nog betere machines zeker!



met m’n vrienden vier ik m’n verleden:

de bonobo boemelt, de kaketoe roept

en de Cheshire cat glimlacht

(overdag soezen en spinnen

’s avonds met één sprong op het dak)

maar dan bekruipen mij

bloedige beelden: het slagveld,

de goedige dodo die zich opoffert,

en ik zeg niet: laat mij het maar doen



eeuwig die verrekte muggen

staken me al als schubbig reptiel



ja, toen ik nog een listig eiwit was

ik vloog er in als een wilde

wat voel ik me oud!



overal in en om mij

het ruisende water

zo deemoedig dat het me vertedert

en nooit die heimwee naar een ziel

waar doet het me toch aan denken?



werd ik maar weer een steen:

eerst het trotse stollen, dan

het vadsige liggen, ’t gestage

blijmoedige slijten





Ik heb het gedicht hier nog even gekopieerd, en ben er nog steeds niet aan uit.

Het idee van Dettie dat het om een molecule (of iets dergelijks) gaat vind ik heel goed gevonden.

Dat het om het vrouwelijke en het mannelijke element gaat, zoals Dettie zegt (weet niet meer precies hoe geformuleerd, want staat op de vorige pagina, ik kan niet met 2 pagina's tegelijk werken) vind ik er zelf niet zo in, maar anderzijds zou het ook kunnen, staat ook in een ander gedicht van de dichter.



De laatste strofe vind ik prachtig, de 'ik' wil weer naar vroeger, toen hij nog een steen was (ja ik heb iets met "gedichten over steen"), voor mij betekent dat dat hij terug wil naar het stadium waar hij nog niets van "leven" in zich had, "weemoed" dus, zoals de titel zegt. Misschien betekent het ook: toen waren er al die problemen over de evolutie nog niet en de vraag wat ik zou (kunnen) worden.



komen we terug op die 2 verzen waar we ons nu o.a. het hoofd over breken:

en nooit die heimwee naar een ziel

waar doet het me toch aan denken?



Mira schreef dat de dichter weet waaraan hij denkt. Juist ja, we proberen het te achterhalen.

Een eenvoudige oplossing, afgaande op wat Dettie, Mira, Pieter, Rutger schreven:



Waar doet het me toch aan denken? Zou het niet doodsimpel aan de theorie van Darwin kunnen zijn en legt de dichter idd. zoals Pieter zegt zijn opvatting in de mond van de "ik" (ik hoop dat ik je goed begrepen heb, Pieter). Voor zover ik weet, geloofde Darwin niet in het bestaan van een ziel. De "ik" wil terug naar vroeger , toen hij nog een steen was, maar heimwee naar een ziel heeft hij niet, want volgens Darwin is er geen ziel.



Dat is wat ik er momenteel uit haal.



Tiba.

overal in en om mij

het ruisende water

zo deemoedig dat het me vertedert

en nooit die heimwee naar een ziel

waar doet het me toch aan denken?

Ik ga met je mee, Tiba. Met zijn allen komen we een heel eind. Nou nog de drie regels die bovenaan staan. Die zijn ook niet al te duidelijk. Wat is dat ruisende water en waarom is dat zo vertederend deemoedig?

Pieter

Voor zover ik weet, geloofde Darwin niet in het bestaan van een ziel. De "ik" wil terug naar vroeger , toen hij nog een steen was, maar heimwee naar een ziel heeft hij niet, want volgens Darwin is er geen ziel.

Daarvoor weet ik te weinig over Darwin. Het enige dat ik weet is dat hij de ziel niet betrok bij zijn evolutieleer. Een ziel evolueerde niet. Verder weet ik er niets van.



Maar als dat zo is dan verklaart het wel de regels van het gedicht.

Dettie jij verplaatst je helemaal in dat eiwitmolecuul maar bij mij gaat het erom wat er omgaat in de dichter. Waarom voert hij een volkomen nieuw en origineel begrip in, namelijk heimwee naar de ziel? Het molecuul denkt niet, de dichter denkt. Als hij aan dat molecuul gevoel toeschrijft kan dat alleen maar een gevoel van zichzelf zijn. Is de dichter zijn geloof in het eeuwige leven (dat vaak aan een ziel wordt toegeschreven) verloren en vindt hij dat helemaal niet erg want hij heeft die heimwee nooit gevoeld? In die richting denk ik, ook dank zij jouw speculaties.

Pieter



P.S. Hier kan ook de link liggen met de rest van de inhoud die immers over de evolutie gaat. En de evolutietheorie maakt het bestaan van een ziel zeer onwaarschijnlijk. (Rome verwerpt de Ev.TH. niet maar gelooft dat God op een bepaald moment een ziel heeft geplaatst in de al op mensen lijkende primaten, een beetje lachwekkende theorie als je het mij vraagt).

Ja maar eigenlijk zijn alle gedichten natuurlijk gedachten en gevoelens van een dichter zelf.

Ik ga er inderdaad van uit dat hier de molecule 'aan het woord' is en het de gedachten van de molecule zijn.

Als je ervan uitgaat dat de dichter zijn gevoelens beschrijft dan komt het er voor mij op neer dat hij de evolutie doorneemt, het ontstaan van de mens (of dier) en daar een beetje zijn bekomst van heeft. Het is te druk, te veel. De strijd om de sterkste.

Hij verlangt naar rust en stilte waarbij niet alles maar moet en dat hij kan zijn wie hij is zonder zich te hoeven bewijzen of capriolen moet uithalen omdat de omgeving, de tijd dat vraagt. In de titel staat ook weemoed. Dat is een verlangen naar... Misschien wel naar de tijd dat niet alles verklaard of uitgezocht hoefde te worden. Alles was zoals het was.

Een regelrechte afwijzing van de evolutietheorie zie ik er niet in. Wel een verlangen naar rust, eenvoud.



Dettie

Ik ben het met je eens dat hij geen twijfels heeft omtrent de ET maar wel een weerstand uitdrukt. Niet als eiwitmolecuul maar zoals hij nu is. Hij gaat namelijk niet zonder reden (denk ik) over van de verleden tijd in de tegenwoordige tijd. En hij heeft al vrienden gehad als de bonobo, dat kun je van een molecuul niet zeggen. Maar ik denk dat we het over de strekking van dit gedicht redelijk eens zijn. Wel weemoed vanwege de vele veranderingen maar geen heimwee naar de ziel. Toch een verrassende opvatting omdat veel mensen geen afstand van de ziel kunnen doen.

Pieter

Ik zie het toch anders Pieter



De molecule praat in de tegenwoordige tijd en haalt herinneringen op.

In de eerste strofe zegt hij dat hij nerveus is, hij weet niet wat hij zal worden. Een dier, een engel, een mens? Alles kan op dat moment nog.



Hij (de molecule) vertelt dat hij met zijn vrienden (de andere moluculen in de zaadcel, het sperma) zijn verleden viert. Ook zij zijn ooit eens een onderdeel geweest van de bonobo, dodo, een reptiel. De molecule weet nog dat hij in zijn jonge jaren een listig eiwit was. Maar dat is lang geleden, als hij dáár aan denk voelt hij zich oud. (ik heb het nog steeds over de molecule)

Het sperma is op weg naar de eicel via de baarmoeder en eileiders. Het geruis van het vocht kent hij, in en om zich, hij is zelf onderdeel van het sperma. Het geruis vertedert hem. Toch wenst hij niet te versmelten met de eicel, dat laat hij een andere zaadcel doen (ik zeg niet, laat mij het maar doen staat in het gedicht) hij heeft geen heimwee naar de ziel. Hij hoeft niet zo nodig weer een levend wezen te worden.



Ja het is een verrassend gedicht, ben dat helemaal met je eens Pieter.



Groetjes

Dettie