Jacques Perk (1859-1881) (ja)

Geplaatst: 27 aug 2007 12:16 pm



Pieter:

En daar is deze dichter der romantiek goed in geslaagd.

Maar Perk hoort toch niet bij de Romantiek? Ik dacht dat hij bij de Beweging van Tachtig hoorde?



Librije

_________________

"Een mens die het aandurft om een uur te verspillen heeft de waarde van het leven nog niet ontdekt."

Charles Darwin Engels medicus en bioloog (1809-1882)

Geplaatst: 27 aug 2007 12:33 pm



Ik deel dichters niet zo graag in in stromingen of scholen. Dit is toch een door en door romantisch gedicht evanals het vorige over de schoonheid? En zeker niet te vergeten dat prachtige gedicht Bekentenis, en dat ik het mooiste van de de drie vind. Of heb ik een verkeerde opvatting van romantiek? (zie ook "De literatuur" onder de gedichten van drs. P op deze site.)



Vg. Pieter



Laatst aangepast door PieterW op 27 aug 2007 05:04 pm, in totaal 1 keer bewerkt

Geplaatst: 27 aug 2007 04:20 pm



Hai Tiba,

Aan Maria deden me denken:



de blauwe ogen (zo wordt ze toch meestal voorgesteld?)

"heur trans" = haar troon? Maria wordt vaak afgebeeld, gezeten op een troon



en ook wel:

de zielen rond haar



ik weet wel dat men kan zeggen dat deze voorstelling ook bij afbeeldingen van andere heiligen/godinnen etc. hoort, maar dit lijkt me toch specifiek voor haar.

'Blauw' en wit zijn wel de kleur van Maria.

(Al weet ik niet of ze ook blauwe ogen had.)

En ja, ze wordt vaak afgebeeld op een troon.



Wat ik een beetje tegen deze gedachte heb, is dat Maria niet goddelijk was. Ze was zeker geen godin, maar 'gewoon' de aardse moeder van God.



Hoe dat zij, ik lees er niet in dat het om Maria zou gaan.



Maar dat de taal in dit gedicht onmiskenbaar aanhaakt bij de christelijke traditie is zeker waar.

Wat dat betreft: Het is vooral de titel die verwijst naar het geloof van de Griekse oudheid, terwijl het gedicht dat minder doet, meer naar het christendom.



Voor mijn gevoel is die vermenging van de beide godsdiensten 'hét bewijs' dat het uiteindelijk om geen van tweeën gaat hier.

Maar om een persoonlijker getint goddelijkheidsbesef.





Grada

_________________

'Do you think it's a whoozle?'



Laatst aangepast door Grada op 27 aug 2007 07:22 pm, in totaal 3 keer bewerkt

Geplaatst: 27 aug 2007 04:36 pm



Pieter schrijft:

kort daarna is de 22-jarige Perk helaas gestorven. Heel erg jammer, want wie weet hoeveel mooie verzen zonder de exaltiek in het door Ariadne geplaatste vers zou hij nog geschreven hebben?



(...)



Je proeft wel sterk het jeugdige van Perk, want schoonheid roept bij hem uitsluitend geluk op, terwijl bij veel andere dichters het aanschouwen van schoonheid vaak gepaard gaat met melancholie.

Ha Pieter!



Ik heb ook vaak de gedachte dat Perk nog veel goede poëzie geschreven zou hebben, en dat we dat helaas niet kunnen weten of zullen lezen.

En dan zonder dat 'overdrevene' en 'gezwollene' (wat jij met een mooi woord 'exaltiek' noemt).



Dat jeugdige proef ik ook erg in zijn gedichten.

Eerstens al in zijn stijl.

Hoewel dat ook wel 'het taalgebruik van de Tachtigers' was.

Willem Kloos kon er ook wat van!

Kloos heeft inderdaad ook meer dat gevoel van 'melancholie'.

Hij lijdt eronder dat hij de Schoonheid/Goddelijkheid als mens niet goed meer kan doorvoelen, vermengd als dat gevoel is met het besef van menselijke vreugde en pijn. Of alleen maar voor korte ogenblikken en dan weer weg is. Dat is typisch een romantische trek natuurlijk, maar Kloos heeft dat zeker echt zo gevoeld. Dat proef ik wel in zijn gedichten althans.



Maar goed, we hebben het hier over Jacques Perk.

Hem vind ik vaak wel een jonge hond, die meedoet met de heersende literatuuropvatting. Het is er al wel, maar nog niet zo helemaal doorvoeld....



Ariadne

_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 27 aug 2007 04:50 pm



Dag Librije,



Wat betekent : 'de delling'? (tweede couplet/strofe)

Ik begrijp sowieso die twee verzen/regels niet goed.

Wat staat daar precies? Vertaling graag!

Ik zie het tafereel zo voor me: de heide bij zonsondergang, de altijd bezige bijtjes, de schapen, de hond en de herder.

Het is zeker een heel beeldend geschreven gedicht. Mooi.

Wat denken jullie? Moeten we hier aan de scheper (de herder) ook een symbolische betekenis geven? Vooral de laatste drie regels lijken daarom te vragen. "Ziet naar hen" kan zowel "kijkt naar hen" als " zich bekommeren om, zorgen voor" betekenen, dacht ik (of is dat Vlaams?). Scheper en schepper scheelt ook maar 1 letter en ik moet bij de liefdevolle blik ook denken aan: na de schepping zag Hij dat het goed was.

Het beeld van 'de goede herder' is natuurlijk een door en door christelijke symboliek. Niet voor niets zijn er veel kerken die 'De Goede Herder-kerk' heten. We spreken immers ook over 'het Lam Gods'.



Aan de andere kant is dat 'landelijke' in de poëzie van Perk, ofwel zijn neiging om landelijke taferelen te schilderen, ook typisch iets van de vroeg-romantische inslag die zijn poëzie heeft.



Bij Perk vind ik het soms moeilijk om hem precies te 'vangen', omdat hij voor mijn gevoel een beetje grasduint door verschillende literaire stromingen en tradities.

Net alsof hij zijn plek nog niet helemaal gevonden heeft.

Dat is verder prima hoor, geen punt van kritiek ofzo.



Maar dat hij het christendom als godsdienst achter zich gelaten heeft, staat voor mij wel vast. (Al put hij nog uit die taal en beeldenrijkdom.)

Wat dat betreft hoort hij bij zijn dichtende tijdgenoten met een moderne (romantische/symbolistische) opvatting over god en godsdienst.

Die was meer pan-theïstisch ('pan' = alles // 'theos' = god/godin, Grieks).

Ofwel: alles in deze wereld is doortrokken van het goddelijke.

Die opvatting lees ik ook meer in dit gedicht dan een directe verwijzing naar de christelijke God als De Goede Herder.

Het zou ook niet erg passen, want die god wordt nooit ergens rechtstreeks aangesproken in zijn gedichten op de manier zoals christelijke dichters dat wel doen.



Grada



_________________

'Do you think it's a whoozle?'

Geplaatst: 27 aug 2007 05:48 pm



Dag Grada:

Wat betekent : 'de delling'? (tweede couplet/strofe)

Ik begrijp sowieso die twee verzen/regels niet goed.

Wat staat daar precies? Vertaling graag!



En scheidend, houdt de delling in haar schoot

De blanke heerden, die al ruischend grazen:

De delling is een glooiing, een kuil, laagte in het veld. De blanke heerden zijn de schaapskuddes.

Bedoelde je dit? Of wilde je nog iets anders weten?

Bij Perk vind ik het soms moeilijk om hem precies te 'vangen', omdat hij voor mijn gevoel een beetje grasduint door verschillende literaire stromingen en tradities.

Net alsof hij zijn plek nog niet helemaal gevonden heeft.

Voor mij was het een openbaring te lezen, dat Kloos op een nogal dubieuze wijze met de poëzie van de overleden Perk bezig is geweest. Ik begrijp, dat inmiddels daarover nog meer boven tafel is gekomen. Daarom kan het heel goed zo zijn, dat voor ons achteraf niet zo goed meer te bepalen is wat bv. vroeg werk is en wat uit latere perioden stamt en in hoeverre Kloos er aan geschaafd heeft om hem een grondlegger van de Tachtigers te kunnen maken. Dat zou kunnen verklaren wat jij hierboven schreef: dat hij lijkt te grasduinen, moeilijk te vangen is in een bepaalde stroming.



Logisch zou zijn, dat hij als beginnend dichter nog steunt op de vorige stroming, of expirimenteert met verschillende stromingen. Dit gedicht zou uit de beginperiode kunnen dateren. :

Bovendien voorzag Kloos de door hem aldus geordende uitgave van een inleiding (‘Wien de goden liefhebben’) die aanzienlijk minder verband houdt met Perks bedoelingen en gedichten dan met Kloos' opvattingen en Kloos' ordening van Perks gedichten. Hij heeft Perk daarin ‘gestileerd naar het kunstenaarsideaal waarvan hijzelf de belichaming was: subjectiever, onevenwichtiger, minder traditioneel, minder levensbeschouwelijk, minder maatschappelijk. Hij heeft het “zeventiger”-element, de verwantschap met Potgieter en Vosmaer, in Perk verzwakt, en hem gemaakt tot de eerste van de Tachtigers, in wie een geheel nieuw, modern levensgevoel tot bewustzijn was gekomen’

(DBNL).

Maar dat hij het christendom als godsdienst achter zich gelaten heeft, staat voor mij wel vast.

Dat vermoed ik ook: uiteindelijk. Maar voor iemand iets achter zich kan laten, moet hij het wel eerst beleden hebben. Hij was nog zo jong. In zijn vroege gedichten zou daarom best nog de christelijke symboliek gebruikt kunnen zijn. Denk je ook niet?



Librije.



_________________

"Een mens die het aandurft om een uur te verspillen heeft de waarde van het leven nog niet ontdekt."

Charles Darwin Engels medicus en bioloog (1809-1882)