Johanna Kruit (ja)

Avond



Geur van tabak . Je droeg het met je rond

zoals de woorden in je stem. Soms leek

je iets te willen zeggen . Maar je zweeg

meestal, en in je mond



vermoedde ik gesprekken die je achterhield

over geheimen die ik van je wilde leren.

Wel sprak je soms met vreemde heren

zoals de dominee. Achter de deur zat ik geknield



te luisteren. De avond oud. Ik ging

geregeld uit mijn bed om je te horen

vertellen : mijn vader vreemdeling.



Nog steeds zit ik geknield in mijn herinnering

omdat je sprak over de dood en god. Zijn toorn

hing om me heen wanneer ik weer naar boven ging.



Johanna Kruit



Gedicht uit de bundel “Omtrent het Getij“

Uitgeverij Thomas Rap - Amsterdam

Een mijmerend gedicht.

Een schilderij ook, maar dan wel een met geur, die van tabak, en met stemmmen, de stem van de zwijgende (!) vader die wel praatte met vreemde ernstige heren over dingen die een kind te boven gaan.



Even staat de tijd stil en bevriest het beeld, een levensecht tableau:

het geknielde kind dat in nachtjapon luistervinkt aan de deur, daarachter ernstige heren -in rookgordijn- die praten over god en dood.

Donker, bruin, berookt, zo zie ik het doek voor mijn ogen, met een bleke vlek van het knielende meisje.

De vader blijft een vreemdeling, sfumato.



Een impressie.



mira

Een schilderachtige en poëtische impressie van een mooi gedicht.



Tiba.

Sfeervol gedicht.

Pieter

Wat die sfeer betreft: het is duidelijk dat die voorgoed voorbij is. Je moest als kind vroeg naar bed, licht uit, en slapen! Dat kon je dan meestal niet, ging naar beneden maar durfde de deur niet open te maken en ging dan maar wat luisteren. Tegenwoordig kun je je dat niet meer voorstellen. Op elke kinderkamer staat wel een radiootje, teeveetje of computer en in het ergste geval mogen ze met het licht aan een boek lezen.

Naar beneden gaan komt dan niet meer bij ze op. En een dominee of pastoor komen ook niet meer zo vaak op bezoek om over de dood en god te praten.

Pieter

Mira schreef:

Een mijmerend gedicht.

Een schilderij ook, maar dan wel een met geur, die van tabak, en met stemmmen, de stem van de zwijgende (!) vader die wel praatte met vreemde ernstige heren over dingen die een kind te boven gaan.



Even staat de tijd stil en bevriest het beeld, een levensecht tableau:

het geknielde kind dat in nachtjapon luistervinkt aan de deur, daarachter ernstige heren -in rookgordijn- die praten over god en dood.

Donker, bruin, berookt, zo zie ik het doek voor mijn ogen, met een bleke vlek van het knielende meisje.

De vader blijft een vreemdeling, sfumato.

Door je "impressie" wordt het visuele aspect van dit gedicht voor mij ook levendiger.

Een meisje dat luistervinkt achter de deur, ja daarbij heb ik dat meisje ook in een bestaand schilderij voor ogen. Het schiet me maar niet te binnen van wie. Het meisje zie ik helder voor mij, de rest van het schilderij niet. Mss. wel sfumato?!

Wel toepasselijk op de vader in dit gedicht.



Tiba.

Die sfeer is wellicht grotendeels voorbij, grotendeels, maar toch even zeggen dat niet ieder kind over al die (luxe)artikelen beschikt.

En is luistervinken niet een beetje van alle tijden, of het spitsen van kinderoren wanneer volwassenen dingen vertellen die niet voor hun oren zijn bestemd?



Mijmering over het verleden, bijna nostalgie, maar een die me heel dubbel lijkt, ik zou zeggen, een geur van nostalgie, die inderdaad opgeroepen wordt door de beginwoorden Geur van tabak. En dan die stem...die zo vaak zweeg, zeker voor kinderoren, prachtig verwoord:

Maar je zweeg

meestal, en in je mond



vermoedde ik gesprekken die je achterhield

over geheimen die ik van je wilde leren.

Bij het quoten komt die eerste regel te ver naar voren, wat ik jammer vind.

Waarom ik deze regels zo prachtig vind, bijna subliem, kan ik niet meteen uitleggen.

Waarom ik zei dat dit gedicht maar ten dele nostalgisch is, haal ik uit de laatste strofe:

Nog steeds zit ik geknield in mijn herinnering

omdat je sprak over de dood en god. Zijn toorn

hing om me heen wanneer ik weer naar boven ging

.



De toorn van god bleef hangen om het kind dat naar boven ging, geknield bleef de dichteres in haar herinnering, en dat lijkt me niet nostalgisch.



Zeker is dit opnieuw een prachtig gedicht van Johanna Kruit.



mira