* Esther Jansma (nee)

Geplaatst: 08 jan 2006 08:02 pm



Alles is nieuw





Wat zou gebeuren was er altijd al, volmaakt

gespeld door een beker die stuk viel

scherven waarin afdrukken van duimen

het rilschrift van naalddunne takjes staan.



Het is geen verhaal dat wij maakten maar iets

wat er was en er is in de sporen van greppels

en staanders en lang gedoofd houtvuur.

Het hoefde alleen maar gevonden te worden.



Iemand moest ernaar kijken en zeggen: wat is het

dit is het, en daar was het, een huis met een haard-

plaats, mensen die daar zoals altijd en altijd

voor het eerst in het nu zichzelf zijn en zitten



met warme handen die een beker vasthouden

bij het vuur en ze praten en de tiktak van regen

is een cirkel geluid en het deert niet, de nacht

de onzichtbare wolken, de stilte van alles



wat buiten in slaap is of wacht op de dag

zijn het dak en de wanden om het dak en de muren

van het huis dat al oud is maar nieuw

want opnieuw in dit heden gevonden.





Esther Jansma

Uit: Alles is nieuw, gedichten

Amsterdam, De Arbeiderspers, 2005

Geplaatst: 08 jan 2006 08:20 pm



Esther Jansma (1958) wist al jong dat ze later archeologe wilde worden ('Ik vond archeologie zo'n mooi woord en piramiden fascinerend') en schrijfster ('die mensen kunnen alles waarmaken'). Na een niet afgeronde studie filosofie werd ze inderdaad archeologe.

Ze ontwikkelde na haar opleiding een methode om de ouderdom van houten voorwerpen vast te stellen door middel van onderzoek van jaarringen. In 1997 promoveerde ze cum laude op een proefschrift over dit onderzoek. Voor dit proefschrift ontving ze tevens de W.A. van Es-prijs voor Archeologie. Jansma brengt de door haar ontwikkelde methode in praktijk als wetenschappelijk hoofd van het Nederlands Centrum voor Dendrochronologie.

Het taal maken van beelden wat ze als dichteres doet, noemt ze ook een vorm van archeologie. Naar beelden en taal is het tenslotte graven in je hoofd.



Bron: www.biblioweb.nl/auteurs/jansma.htm



---

Dettie

Geplaatst: 09 jan 2006 08:04 pm



Aardappelkunde



Ze zegt in feite dat vroeger niet bestaat/niet belangrijk is, maar dat de essentie het nu, het heden is. Alles verandert continu. Elk ding/gebeurtenis moet bekeken worden alsof je het voor het eerst ziet/ondergaat. Alles is te vanzelfsprekend, alles wordt té onbewust ondergaan.



Vandaar dat ze zegt het vermeende eeuwige vanzelf

van vandaag gekochte knollen en daar dacht ik iets bij

wat ik nooit eerder bij precies datzelfde dacht.



Tenminste dat denk ik dat ze wil zeggen.. of ben ik té filosofisch bezig?

---

Dettie

Geplaatst: 13 jan 2006 05:16 pm



Hallo Irene,



Als ik het goed gelezen hebben, gaat De val over de overgang van de onze wereld naar de onderwereld.



Erg mooi dit gedicht, spreekt me heel erg aan.



groeten,

Roel

Geplaatst: 14 jan 2006 01:13 pm



Omdat de Styx genoemd wordt Roel?



Ik zie het als iemand die verdrinkt na een ongeluk? en iemand meetrekt.



mijn liefde

bleef boven, blauwe ballonnen, bakens voor even,

de plaats markerend van het ongeluk



De 'waterbeelden' vind ik prachtig weergegeven.



In je haren bloeiden luchtbellen,



Stenen wuifden met armen van algen en varens,



Je was een glasblazer met een wolk van diamanten



Maar zij verdrinkt niet



ik aaide je vingers, liet los



Dettie

eplaatst: 28 feb 2006 10:10 pm



Over het gedicht "Archeologie" dat hierboven reeds vermeld staat, vraagt Janine, die het thema "tijd" behandelt voor haar opleiding het volgende:

Het is best een lastig gedicht. Ik probeer het:

Kleden tegen kou of in naam van iets ??

Kleden in resten van het verleden, je verhullen door het verleden/verhaaltjes en geheugensteuntjes. Die vertellen dat je al in het verleden bent.

We kunnen alleen in het nu zijn door onszelf in het 'nu' uit te vinden?

En het makkelijkste is dan aan de hand van kleding, want dat vertelt iets over de tijd.

Iemand krijgt het koud, daar is zijn kleding (schoenen, mantel, wanten)

Waar is de tijd? Hier is de tijd - dat is zijn kleding.



De tijd wordt vergeleken met kleding. Die kleding is resten van het verleden, verhalen en geheugensteuntjes.



Ik hoop dat jullie kunnen helpen, want ik kom er toch niet zo één twee drie uit.



Groetjes,

janine

Ik kopieer het gedicht met wat ik er al had bijgeplaatst:



Archeologie



Als we ons dan toch moeten kleden,

tegen kou bijvoorbeeld, of in naam van iets,

in resten van dit of dat verleden,

verhalen en geheugensteuntjes die niets



vertellen dan dat we er al waren

in de tijd die bestond voor dit heden -

als wij onszelf alleen in het nu kunnen bewaren

door onszelf voortdurend uit te vinden in het nu



dan liefst eenvoudig, aan de hand van kleding.

Je zit aan tafel. Opeens zie je hoe iemand

ijs overstak, hoe hem de kou beving



of een ander einde en je zegt: kijk,

hier heb je zijn schoenen, leren mantel, wanten.

'Waar is de tijd? Hier is de tijd.'



Esther Jansma

uit: Hier is de tijd, De arbeiderspers 1998



Tiba.

Esther Jansma is archeologe van opleiding. Houdt zich beroepshalve bezig met dendrochronologie: datering van (resten) hout.



"Hier is de tijd" is een versregel van Herman de Coninck.

Anekdote daarover: Toen Esther Jansma aan De Coninck de toestemming vroeg om die versregel te gebruiken was Benno Barnard erbij. Die zei tegen De Coninck: "ja maar jij hebt die regel van mij. Die regel zwerft kennelijk rond en is van iedereen".

Hij zou oorspronkelijk van Kouwenaar zijn.

Dit heb ik allemaal gevonden in het uitstekend interview van Remco Ekkers met Jansma in: Poëziekrant, jaargang 25 nr. 2, maart-april 2001.

Ik broed nog even op het gedicht, Janine, en op je vragen.



Groetjes. Tiba.