* Esther Jansma (nee)

Poezie-Leestafel heeft toestemming van Esther Jansma tot 1 januari 2011 voor de gedichten die er staan, er mogen geen nieuwe gedichten bij geplaatst worden.







Enkele van haar gedichten zijn hier op de site te vinden



www.poezie-leestafel.info/esther-jansma



Dettie

Geplaatst: 28 sep 2005 03:14 pm



De val



We kruisten de Styx.

De veerman lag dronken in zijn schip.

Ik hield het roer en we zonken als stenen.



Water bestaat als de aarde

in lagen, transparante linten, glanzende strata

van steeds kleiner leven, minder warmte.



In je haren bloeiden luchtbellen,

de stroom trok je hoofd naar achter

en streelde je hals.



Stenen wuifden met armen van algen en varens,

zongen zachtjes gorgelend "vrede".

Ze sneden je kleren los.



Vissen likten het bloed van je benen.

Ik hield je hand vast. Ik wilde je troosten

maar we vielen te snel en er zijn geen woorden



die zonder lucht bestaan, mijn liefde

bleef boven, blauwe ballonnen, bakens voor even,

de plaats markerend van het ongeluk



voordat ze verder dreven. Je mond ging open.

Je gezicht werd rood, je handen zochten

evenwicht, zochten mijn armen.



Je probeerde in me omhoog te klimmen.

Je was een glasblazer met een wolk van diamanten

aan zijn mond. Ik hield je vast als een katje.



Ik aaide je vingers.

Je liet niet los.

Je slipe en ik aaide je vingers, liet los.



Esther Jansma: Hier is de tijd. De arbeiderspers, Amsterdam 1998.



Wouter zal dit vast en zeker wel in huis hebben, dus Wouter zet je maar vast voor het toetsenbord!



Groet,

Irene

Geplaatst: 03 jan 2006 10:14 pm



Dit is een heel moeilijk gedicht, ik las het al vaak, en kon er niet goed weg mee.

In "Poëziekrant" jaargang 25 nr.2 lees ik nu in een interview van Remco Ekkers waarin hij stelt: "Je legt zelf uit in je eigen analyse dat het ruimer gelezen kan worden: "spreekt de "ik" zichzelf aan in het gedicht, verhaalt ze hoe ze zichzelf niet kon troosten, zichzelf, degene die liefhad, steeds geschondener zag worden, om haar uiteindelijk los te moeten laten."



- Vreemd genoeg staat erbij dat het over het gedicht 'archeologie' gaat, wat ook geciteerd staat en wat daarmee volgens mij niets te zien heeft (foutje dus).

- ik leer hieruit dat de "jij" in het gedicht gelijk is aan "ik", waardoor je het gedicht heel anders gaat lezen en het ook wat begrijpelijker wordt, want ik vroeg me steeds af over wie of wat het ging.



Het gedicht "archeologie" plaats ik nog wel.



Groetjes. Tiba.



P.S. Weet jij meer over dit gedicht, Irene?

Geplaatst: 04 jan 2006 05:19 pm



Ik vind de gedichten van Ester Jansma moeilijk te doorgronden. Onlangs kocht ik op het boekenfestijn in Eindhoven voor € 1,50 de bundel Dakruiters. Deze gedichten wil ik eerst even grondig doorworstelen voor ik met het bovenstaande begin.

Het geplaatste gedicht had ik indertijd vlug overgetypt uit een verzamelbundel van de bibliotheek, omdat Esther Jansma nog niet op het forum stond en sommigen er nieuwsgierig naar waren.

Kom er bij gelegenheid zeker op terug.



groetjes, irene

Geplaatst: 07 jan 2006 12:21 am



Archeologie



Als we ons dan toch moeten kleden,

tegen kou bijvoorbeeld, of in naam van iets,

in resten van dit of dat verleden,

verhalen en geheugensteuntjes die niets



vertellen dan dat we er al waren

in de tijd die bestond voor dit heden -

als wij onszelf alleen in het nu kunnen bewaren

door onszelf voortdurend uit te vinden in het nu



dan liefst eenvoudig, aan de hand van kleding.

Je zit aan tafel. Opeens zie je hoe iemand

ijs overstak, hoe hem de kou beving



of een ander einde en je zegt: kijk,

hier heb je zijn schoenen, leren mantel, wanten.

'Waar is de tijd? Hier is de tijd.'



Esther Jansma

uit: Hier is de tijd,

De arbeiderspers 1998



Tiba.



Esther Jansma is archeologe van opleiding. Houdt zich beroepshalve bezig met dendrochronologie: datering van (resten) hout.



"Hier is de tijd" is een versregel van Herman de Coninck.

Anekdote daarover: Toen Esther Jansma aan De Coninck de toestemming vroeg om die versregel te gebruiken was Benno Barnard erbij. Die zei tegen De Coninck: "ja maar jij hebt die regel van mij. Die regel zwerft kennelijk rond en is van iedereen".

Hij zou oorspronkelijk van Kouwenaar zijn.

Dit heb ik allemaal gevonden in het uitstekend interview van Remco Ekkers met Jansma in: Poëziekrant, jaargang 25 nr. 2, maart-april 2001.



---

Geplaatst: 07 jan 2006 10:05 pm



Nu ik er toch ben nog een gedicht waar veel tijd in kruipt wil je het doorgronden. Ik vind het een goede illustratie van hoe het eenvoudige van de aardappel tot het ingewikkelde van "het donker van de kast die mijn hoofd is" kan evolueren.

Prachtig, toch.....



Aardappelkunde



Het was laat en het ging over de waarheid.

Essenties vind je in het kleinste meest gewone

zei iemand, zelfs een aardappel heeft zwaartekracht



het grootste wat ik deed in mijn leven tot dusver

was niet schreeuwen maar dag zwaaien, dagdag naar alles

wat verdween en begon, doden, kinderen, alles



verandert nu eenmaal, de thermodynamica stelt

dat chaos de regel is, alles beweegt

voortdurend van gaaf naar voor altijd kapot



hieruit leidt men het bestaan van de tijd af, vandaar

ook dat wuiven van mij, van ons – correctie

tot dusver is onzin, het verleden bestaat niet



vroeger is een gedachte, een maaksel, een aanschaf

dus ik heb niets moedigs gedaan, ik heb alleen

zojuist in het donker van de kast die mijn hoofd is



getast naar het vermeende eeuwige vanzelf

van vandaag gekochte knollen en daar dacht ik iets bij

wat ik nooit eerder bij precies datzelfde dacht.



Esther Jansma

Uit: Alles is nieuw,

Uitgeverij de Arbeiderspers 2005



André



Ik heb dit gedicht uit het item 'het hoe en wat van poëzie' ook hier even geplaatst, André.



Groetjes. Tiba.