* Esther Jansma (nee)

Geplaatst: 01 mrt 2006 11:01 am



Ik vind het ook een moeilijk gedicht Janine



Archeologie



Als we ons dan toch moeten kleden,

tegen kou bijvoorbeeld, of in naam van iets,

in resten van dit of dat verleden,

verhalen en geheugensteuntjes die niets



vertellen dan dat we er al waren

in de tijd die bestond voor dit heden -



Ik denk dat de titel erg belangrijk is.

Ze zegt dat de resten die ze vindt eigenlijk alleen maar

zeggen dat de mens er al was voordat zij bestond,

er al was voor het heden, dit moment, nu..



als wij onszelf alleen in het nu kunnen bewaren

door onszelf voortduren uit te vinden in het nu



dan liefst eenvoudig, aan de hand van kleding.



Ze zegt in feite dat de archeologie zichzelf steeds uitvindt.

Dat steeds hetzelfde terugkomt, dat ze steeds opnieuw mensenresten ontdekken en daarmee steeds opnieuw uitvinden dat de mens er al was.

Ook als je nu bewaard wordt zal later iemand de resten vinden en

dan aan de hand van de kleding kunnen ze zien in welke tijd je leefde.

Ze vraagt in feite trek kleding aan die een archeoloog kan herkennen als typisch kleding uit begin 2000. Maak het de archeoloog makkelijk.



Je zit aan tafel. Opeens zie je hoe iemand

ijs overstak, hoe hem de kou beving



of een ander einde en je zegt: kijk,

hier heb je zijn schoenen, leren mantel, wanten.

'Waar is de tijd? Hier is de tijd.'



Misschien bedoelt ze hiermee (weet het niet zeker)

Dat ze bezig is met een archeologische vondst en ziet (aan de hand van de resten?) hoe iemand bevroor, ze kijkt naar het verleden, is in het verleden.



Of je maakt een ander eind, in het nu, en zegt, kijk hier heb je zijn spullen. Dan is ze in het heden al kijkend naar de spullen.

Hier heb de tijd.



Dettie

die hoopt dat deze uitleg goed is, ik kan er niets anders van maken.

Wil iemand nog meedenken?

Geplaatst: 01 mrt 2006 06:41 pm



Ik denk dat het gedicht gaat over terugkeren naar het verleden:

je kan dat met verhalen: verhalen en geheugensteuntjes

waar je eigenlijk niet veel aan hebt, want ze vertellen niet veel:

die niets vertellen dan dat we er al waren.



In de eerste strofe vertrekt ze van het heel concreet gegeven dat het koud is en dat je je daartegen moet kleden



en dat concreet gegeven trekt ze dan verder door in de derde strofe:

je kunt beter op een eenvoudige manier iets weten over het verleden:

"dan liefst eenvoudig, aan de hand van kleding"

Die concrete dingen vertellen haar meer dan verhalen.



Ook het idee van "kou" trekt ze verder door. Ze zit aan tafel en denkt opeens aan de tijd dat iemand ijs overstak. Kou wordt nu ijs.

Ik denk niet dat ze bezig is met een of ander archeologisch voorwerp, maar dat het gewoon overpeinzingen zijn, gefilosofeer over nu en vroeger

"kijk hier heb je zijn schoenen, leren mantel, wanten"

Misschien haar kleding die ze beschrijft? Daarbij terugdenkend aan de kledij van iemand van vroeger. Later zouden ze meer over haar kunnen te weten komen, als die bewaard bleven?

Ik denk dat het betekent: hier op dit moment wordt geschiedenis gemaakt door deze kleren van mij tegen de kou.

Vandaar :

'Waar is de tijd? Hier is de tijd'



De aanhalingstekens omdat ze deze versregel haalde bij Herman de Coninck, zoals ik dit hierboven al vermeldde.



Opvallend is ook dat ze begint met rijmende versregel (v.1-7)

en daarop het rijm verlaat en het vrije vers hanteert.

Met daarbij een schitterende vondst: "hoe hem de kou beving"

als je beving anders leest wordt het béving, wat dan zou rijmen op kleding.

Maar dit rijm heeft ze verborgen, het viel me ook onmiddellijk op...

béving past wonderwel wij de idee van kou en ijs. Dit kan geen toeval zijn.



Zo, ik hoop dat je hier wat aan hebt. Niet alles van het gedicht is me duidelijk, maar ik denk dat dit wel de algemene strekking is.



Groetjes. Tiba.

Geplaatst: 01 mrt 2006 07:56 pm



Bedankt voor jullie hulp. Zo zie dat je een gedicht toch heel anders kunt interpreteren! Ik denk alleen nog wat na over die derde strofe, want die is nog erg lastig. Ze begint ook zo plotseling over het ijs dat iemand overstak en zo, voor mij komt het een beetje zomaar uit de lucht vallen. Al sluit het natuurlijk wel aan bij strofe 1 dat je je tegen de kou moet kleden. Dus wat dat betreft valt het ook wel mee.

Het gedicht is nog wel zeker weten een sonnet? Het rijmschema was me inderdaad ook al opgevallen dat daar niets van klopte (volgens de traditionele sonnetten). Maar dat doet toch niets af aan het feit dat het een sonnet is en blijft? (hoop ik )



In ieder geval bedankt voor zover en als ik helemaal vast loop laat ik het nog wel even weten.



groetjes,

Janine

Geplaatst: 01 mrt 2006 09:48 pm

Maar dat doet toch niets af aan het feit dat het een sonnet is en blijft? (hoop ik )

Eigenlijk weet ik dat niet zo of dit een echt sonnet is, ben de regeltjes zowat vergeten.

Dettie, vergis ik me, had jij die hier niet al ergens geplaatst of was het nog op Leeskring?



Groetjes. Tiba.

Geplaatst: 02 mrt 2006 07:06 am



Een sonnet is een gedicht van veertien regels.

Het bestaat vaak uit twee strofen van vier regels (kwatrijn) en twee strofen van drie regels (terzine).

De twee kwatrijnen vormen samen het octaaf en de twee terzinen heten samen het sextet.

Tussen het octaaf en het sextet is er dikwijls een wending (volta, chute) in het gedicht



'Klinkdicht' is een Nederlands synoniem voor 'sonnet' (sonare (Lat.) = klinken). Bij een sonnet zijn muzikaliteit, toon en ritme wezenlijke elementen. Sonnetten willen gehoord worden. Rijm en metrum spelen bij veel sonnetten dan ook een belangrijke rol.

Een veel voorkomend rijmschema is dat van het Italiaanse sonnet: abba abba cdc dcd (of cde cde). Sonnetten met een metrum hebben vaak regels met een vijfvoetige jambe (kort - lang), zoals 'Ik ging naar Bommel om de brug te zien.'

Op het rijmschema en alle andere kenmerken van het sonnet zijn vele variaties mogelijk.

Een bekende variant is bijvoorbeeld het Shakespeare-sonnet, met het rijmschema abab cdcd efef gg en dus drie kwatrijnen



Dettie

Geplaatst: 02 mrt 2006 07:14 am



Het sonnet van Jansma heeft dus wel het octaaf en sextet



rijmschema abab cdcd efe ghg



Alleen de wending vind ik niet echt tussen octaaf en sextet zitten.



Dettie