Chrétien Breukers

Het is de kunst om mij in afgepaste mate en op de juiste toon

tot u te richten; maar dat lukt mij in de regel nauwelijks. Begint

het in mijn bast te klinken, hoed u: duizend bronzen klokken



donderen mijn gram over het grasveld uit, gericht op u - onschuldige

bezoeker. Brombast. Breektaal. Briesklank. Over wat aan het hier ruim

tentoongestelde mij weer niet bevalt. 'Kunstenmaker? Brokkenklaas!'



Het is mijn aard, dit streven naar omhulde gaafheid. 'Zonder vorm

geen [naam vergeten].' 'Wildgroei is gebaat bij strenge beteugeling.'

'Luister naar wat ik u - basso modo - donderend, onhoorbaar, zeg.'





Chrétien Breukers

Uit: Het beeld van Monsieur Jacques,

AFDH, 2008



Volgens mij gaat dit over het beeld van Monsieur Jacques zelf. Het staat bij het Kröller muller museum in Otterlo.





De uitdrukking op het gezicht van Monsieur Jacques is wat arrogant, sceptisch. In het gedicht spreekt het beeld zijn gedachten uit.

Als hij spreekt hoed u duizend bronzen klokken donderen mijn gram over het grasveld uit

Het bronzen beeld dat omgesmolten is uit bronzen klokken denk ik.

Hij wil vertellen over wat hem niet bevalt aan de dingen die hij om zich heen ziet tentoongesteld.

Het is een beeld, je kan eventueel aan de buitenkant zien (want onhoorbaar) wat hij mogelijk zou kunnen denken Luister naar wat ik u - basso modo - donderend, onhoorbaar, zeg. - donderend, onhoorbaar, zeg.



Wat denken jullie?



Dettie

Mag ik heel voorzichtig vragen of jullie niets toe te voegen, aan- en/of op te merken hebben over de gedichten van Chrétien Breukers?



Dettie

Afgelopen week had ik helemaal geen tijd om veel op leestafel te zijn, Dettie, al las ik je uitleg wel.

Ik vind die ook heel verhelderend, met dat beeld erbij.

Dat het om een beeld gaat, en wel een bronzen, maakt het "duizend klokken donderen mijn gram over het grasveld uit" wel heel wat duidelijker.

Ook denk ik dat je het juist hebt dat het het beeld is dat spreekt en zich tot de bezoekers richt.



Maar wat dat [naam vergeten] betekent snap ik helemaal niet.

Jij wel?



Tiba.

Dettie schreef : Het is de kunst om mij in afgepaste mate en op de juiste toon

tot u te richten; maar dat lukt mij in de regel nauwelijks. Begint

het in mijn bast te klinken, hoed u: duizend bronzen klokken



donderen mijn gram over het grasveld uit, gericht op u - onschuldige

bezoeker. Brombast. Breektaal. Briesklank. Over wat aan het hier ruim

tentoongestelde mij weer niet bevalt. 'Kunstenmaker? Brokkenklaas!'



Het is mijn aard, dit streven naar omhulde gaafheid. 'Zonder vorm

geen [naam vergeten].' 'Wildgroei is gebaat bij strenge beteugeling.'

'Luister naar wat ik u - basso modo - donderend, onhoorbaar, zeg.'





Chrétien Breukers

Uit: Het beeld van Monsieur Jacques,

AFDH, 2008



Volgens mij gaat dit over het beeld van Monsieur Jacques zelf. Het staat bij het Kröller muller museum in Otterlo.

De uitdrukking op het gezicht van Monsieur Jacques is wat arrogant, sceptisch. In het gedicht spreekt het beeld zijn gedachten uit.

Als hij spreekt hoed u duizend bronzen klokken donderen mijn gram over het grasveld uit

Het bronzen beeld dat omgesmolten is uit bronzen klokken denk ik.

Hij wil vertellen over wat hem niet bevalt aan de dingen die hij om zich heen ziet tentoongesteld.

Het is een beeld, je kan eventueel aan de buitenkant zien (want onhoorbaar) wat hij mogelijk zou kunnen denken Luister naar wat ik u - basso modo - donderend, onhoorbaar, zeg. - donderend, onhoorbaar, zeg.



Wat denken jullie?



Dettie

Hier gaat het zowel om de interpretatie van een gedicht als om de interpretatie van een beeld. Iedereen kent dit beeld natuurlijk maar als ik eraan terugdacht was het voor mij niet meer dan een vriendelijk, eigenwijs mannetje, een beetje een snob zogezegd. Dat donderend toespreken zag ik er helemaal niet in en ook geen echte hooghartigheid. Maar het stond altijd bij de ingang en dan heb je meestal erg veel haast om de "echte" expositie te zien. Het gedicht is natuurlijk goed van woordkeus en opbouw maar en echte poëtische waarheid zoals Komrij die zo graag ziet, vind ik er niet in. Zou de dichter met de wildgroei kritiek willen uiten op de samenstelling van de expositie? Jij mag het zeggen, Dettie. En net als Tiba begrijp ik "(naam vergeten)" ook niet

Pieter

Dettie schreef : Tongebreek





Wij konden ons verstaan. Wij stemden met ons in.

Toen brak van één de tong. Hem sloeg de taal uiteen.



Het was een stille dag. Wij wisten het nog niet.

Wij zouden snel verspreid. Wij zouden ruw verstrooid.



Wij zouden weg van huis en haard. Onze vaders

achterlatend naar een verre streek. Zonder naam



en met een dikke strot. Mompel klonk voortdurend

om ons heen. Gelach. Geklaag. Gebed. Geteem.



De wereld was zo groot. Wij werden her en der

gemoord. Geduld. Gehoord. Zij konden ons verstaan



en deden dat met harde hand. Of zacht. Of niet.

Wij bouwden ons een huis. Maar wat geen spraak beschrijft



hangt als de - hangt voornaam - hangt - hangt nog

als een nevel - steekt als een angel in de keel.





Chrétien Breukers

Uit: Tongebreek & Niemendal,

Weideblik, 2008



Geen makkelijk gedicht. Het doet me denken aan de bouw van de toren van Babel.



(Het verhaal van de toren van Babel is ontleend aan de Bijbel. Het is te lezen in Genesis 11:1-9. Van gebakken tichelen (een soort bakstenen) en leem werd in het land Sinear een stad en een toren gebouwd. De bouwers hadden het ideaalbeeld voor ogen om de toren zo hoog te maken dat deze tot in de hemel zou moeten reiken. God veroordeelde deze ambitieuze ijdele plannen en verstoorde de bouw. Wat één volk met één taal was geweest veranderde door Gods toedoen in talrijke volkeren die zich over de wereld verspreidden en hun eigen talen gingen spreken. Vanaf die tijd leven de verschillende volkeren in een Babylonische spraakverwarring met elkaar.

Bron: www.cultuurwijs.nl )



Maar wat geen spraak beschrijft



hangt als de - hangt voornaam - hangt - hangt nog

als een nevel - steekt als een angel in de keel.



Het onbewuste verlangen naar vroeger? Toen iedereen elkaar nog verstond?



Dettie

hangt als de - hangt voornaam - hangt - hangt nog

als een nevel - steekt als een angel in de keel.[/i]



De associatie met het Babel-verhaal en de verspreiding van de volkeren daarna lijkt me nog niet zo gek, Dettie. Maar dat onzegbare als een terugverlangen te zien ervaar ik niet zo. Waarom zou Breukers tegen verscheidenheid zijn? Ik denk dat hij een soort Weltschmerz bedoelt die niet in woorden is uit te drukken.

Pieter

Het doet ook wat denken aan de diaspora van de Joden:

Wij werden her en der / gemoord.

Maar het verband met de taal zie ik niet direct.



mira