Jana Beranová (ja)

Goden



Er rolde een kind binnen

een weer één

en weer één

op Bali ben je nooit alleen.



Hoe jonger het kind, hoe reiner zijn geest,

des te dichter is zijn ziel bij de hemel,

fluistert de rijst, de bamboe, de beek,

fluistert het zweet.

Sla nimmer een kind,

anders vertrekken de goden!



Er rolde een god binnen

en weer één

en weer één

op Bali ben je nooit alleen.



Jana Beranová

uit: Kiskassend gedicht, De Geus, 1996



Tiba.



Misschien kom je zo een stukje verder mira



Indonesië is het land van de goden en het kastenstelsel. Maar Bali is het enige eiland van Indonesië waar het hindoeisme de dominerende religie is. Zoals je denkelijk wel weet heb je de onaanraakbaren die zijn het laagst geplaatst in het kastenstelsel. (eigenlijk vallen ze zelfs buiten het kastenstelsel)

En een weduwe bijvoorbeeld moet in het wit gekleed gaan, een teken van reinheid, ze mag alleen in het donker tevoorschijn komen. Niemand mag haar overdag aanraken want dan is ze niet rein meer, als mensen dat toch doen dan moet ze zich wassen en schone kleren aantrekken.



Misschien dat met De reinheid van het zeer jonge kind bedoeld wordt dat het kind nog rein is volgens het hindoeisme.



Op Bali ben je nooit alleen zal ook verwijzen naar de Goden die er altijd zijn. Bovendien leven families met elkaar en voor elkaar, ze vangen elkaar op. (Tenzij je zelf verkiest als eenling te leven.)

Het gezin en de familie zijn heel belangrijk voor Hindoes.



Als het kind geboren is fluistert de vader mantra's (heilige spreuken) in het oor van de baby. Hij fluistert bijvoorbeeld: 'Moge God, de schepper van alle dingen, je wijsheid geven'.



Hindoekinderen hebben vaak namen van goden, zoals Parvatti of Mahesh. (er rolde weer een god binnen en nóg een)

Soms zijn het namen uit de natuur zoals Usha (opgaande zon). Naast hun gewone voornaam krijgen de kinderen ook een geheime naam. Die geheime naam heet rashi ka nam. De ouders gaan naar de pandit (de priester) die een almanak raadpleegt en een horoscoop trekt. Daarin staan gegevens over de stand van de sterren tijdens de geboorte van het kind.





Sla nimmer een kind,

anders vertrekken de goden!

Bij een geboorte wordt vaak een kind zachtjes op de billen getikt om het te laten huilen, zodat je weet dat de longetjes goed werken.

Ik denk dat het gebruik op Bali is dat je dat niet doet, anders verjaag je de goden. Vaak wordt een pasgeborene ook aan de goden gepresenteerd en wordt bescherming van de goden gevraagd.



fluistert de rijst, de bamboe, de beek,

fluistert het zweet.

Hindoes hebben voor bijna alles wel een god.



Hier staat veel over het hindoeïsme en de rituelen bij de geboorte



nl.wikipedia.org/wiki/Hindoe%C3%AFsme#Feesten



dettie

Mooie toelichting, Dettie.

Vooral hetvolgende vind ik een hele verduidelijking:

Hindoekinderen hebben vaak namen van goden, zoals Parvatti of Mahesh. (er rolde weer een god binnen en nóg een)

Kinderen en goden zijn hierdoor a.h.w. verwisselbaar in het gedicht.



Of het 'slaan' hier betrekking heeft op het billengetik bij de geboorte?

Zou kunnen, maar ik ben niet echt overtuigd.

Heeft iemand nog een andere uitleg?



mira

Helaas geen andere uitleg.

Tiba.

De rivier stroomt naar zee







De brug heeft een hoofd, daar sta ik op.

De boog is een belofte.



De rivier draagt ranke aken op haar rug

en aan haar flanken schiet de stad recht

naar de sterren, maar breek haar de bek



niet open. Ze is het brood, ze is het zout.

Zij is ook het mes dat de stad in tweeën snijdt.



Ik vaar met haar

naar de achterwijken in haar buik,

de polsslagen van de bonte culturen,

omdat water onderhuids ook tere

plekken raakt, bedompte muren.



Aan de oever staat een vrouw uit leem.

De waakmoeder met sterke borsten.



Ze schuwt het vreemde niet. Steekt

de Jordaan over. De Nieuwe Maas.

Er is geen tijd voor pas op de plaats.



De rivier stroomt naar zee,

fluistert dag en nacht

in alle talen van onze stad.





Jana Beranová

stadsgedicht 2009





Gepresenteerd tijdens het 13e Lezersfeest op zaterdag 7 nov 2009. Wordt eind december gepubliceerd als ansichtkaart.



Tiba.

Mooi gedicht, i.h.b. de laatste strofe. De rivier die alle talen van de stad fluistert, voorzichtig, nog niet hardop. Maar dat komt wel, alles stroomt, vooral de rivier als verzoenende ader van de pluriforme stad.

Pieter

Ik kreeg deze nieuwe reacties niet door, misschien door de sneeuw .



Dit gedicht is meteen raak.

Je kijkt mee met de dichteres en vaart mee, gepassionneerd, zoals ook dit gedicht, zoals ook Beranova.



Dit gaat toch over Rotterdam.

Ik ben er nog nooit geweest, :oops: .

Ik kijk dus zeker uit naar het volgende gedicht.



In de vijfde strofe gaat het over een beeld aan de rivier, zo begrijp ik het.

Wie weet daar meer over ?



mira