Nachoem Wijnberg (ja 11 gedichten zie 1e bericht)

Geplaatst: 19 feb 2008 11:30 am

Dettie schreef:



Hij kan niet spreken tegen



Hij kan niet spreken tegen

wie hij op een dag was,

hij stuurt hem vooruit,

met de anderen.



...



zonder ogen

of voeten, en zo bevrijd;

hij kan niet tegen hem spreken

op zijn dag.



Hoe kan iemand iets willen nalaten

aan wie hij was? Wie hij was moet beginnen iets te maken

wat dit mogelijk maakt. Als ik laat zien hoe blij het mij maakt

en hoe hij het mij kan geven, hoe kan hij het mij niet willen geven?



(Het tegenovergestelde van tijd is kunnen spreken met wie hij was?



Met iemand kunnen spreken en met iemand die hij was,



de een naast hem, de ander voor hem,

is tegenovergesteld aan angst die niet tegenovergesteld aan verlangen is?)

Alleen dat wat onveranderlijk is heen en weer sturen

van iemand naar iemand die hij was?





Nachoem Wijnberg

Uit: Vogels, Contact 2001

Opgenomen in: Uit10 Uitg. Contact 2007

Een eerste algemene opmerking. Bij het lezen van Wachten en kijken en Hij kan niet spreken tegen viel mij al dadelijk het gebruik van haakjes op. Dit zou kunnen wijzen op een soort dialoog in het gedicht. Maar is dit ook zo ? Indien ja, dan wordt één spreker wel duidelijk bevoordeligd, of heeft deze misschien meer te zeggen ? Dit wil ik alvast in mijn achterhoofd houden bij mijn poging tot volledig begrijpen.



Rutger

_________________

Geduld, eenvoud en mededogen (Tao).



blog.seniorennet.be/mijn_boekenhoekje

Geplaatst: 19 feb 2008 11.33 am

Dettie schreef:

Pieter schreef:

de begrijpelijke stukken verzamelen en in me opnemen en de rest weggooien als brandhout.

----

Het duizelt me en eerlijk gezegd gaat het gedicht me steeds meer tegenstaan.

---

je niet zomaar wennen aan de stijl van bovenstaand gedicht, die ik tot nu toe lelijk en warrig vind;





Pieter kan je ook zeggen waarom je deze uitspraken doet?

Wat wil je weggooien als brandhout, waarom staat het je steeds meer tegen, wat vind je zo lelijk en warrig?



(Leuk ben ik he )



Dettie

Ja leuke vragen, Dettie. Ik zal je geheugen eens op de proef stellen. Met Tiba en jou heb ik gediscussieerd over het gedicht van Nic Vebruggen

(Ars Poetica). Daar had hij het over wrakhout, ik schreef brandhout, moet dus wrakhout zijn. Hij dacht dat een gedeelte van zijn gedicht als wrakhout bij de lezer zou aanlanden. Het ging me steeds meer tegenstaan omdat ik het niet begreep. Ik had het idee dat Wijnberg het mij onnodig moeilijk maakte en dan nog in niet al te mooie, ondichterlijke taal. Langzamerhand ga ik wat meer begrijpen waardoor de "tegenstand" minder wordt. (Dettie, valt het je op dat hier weerstand had moeten staan terwijl weerstaan duidelijk iets anders is dan tegenstaan. Rare taal, dat Nederlands, maar dit terzijde).



Pieter

_________________

"Hoed u voor de literatuur. Gebruik de woorden die het eerst bij je opkomen" J.P. Sartre

Geplaatst: 19 feb 2008 11:51 am

Hij kan niet spreken tegen

Volgens mij wijst deze titel al direct op een communicatieprobleem. Dit kan, denk ik, op minstens twee manieren geïnterpreteerd worden : ofwel stom zijn (geen geluid kunnen voortbrengen), oftewel zijn gedachten niet kunnen onder woorden brengen.

Hij kan niet spreken tegen

wie hij op een dag was,

hij stuurt hem vooruit,

met de anderen.

Op het eerste zicht vertaalt zich dit niet kunnen communiceren in een tegenstelling tussen heden (en toekomst) en verleden. Misschien is dit uit ontevredenheid met zijn eigen verleden ? Ik ervaar de Hij als de tegenwoordige persoon, terwijl hem verwijst naar wie hij op een dag was. De vraag die ik mij hierbij stel is wie die anderen dan wel mogen wezen.

Hij vraagt hem

zijn schoenen en sokken uit te doen,

bekijkt zijn voetzolen,

zijn tenen; hij kan verder.



Hij kan hem niet dagen geven

alsof hij een geliefde

kan vinden en met haar

die dagen ergens kan wonen,



zonder ogen

of voeten, en zo bevrijd;

hij kan niet tegen hem spreken

op zijn dag.

Maar kan hij zo maar vooruit, naar het heden en de toekomst ? Wanneer je strofe twee nogal letterlijk opvat, zou je bijvoorbeeld kunnen denken, dat hij alvast geen blaren heeft, en dat het stappen dus nog goed moet gaan.



Deze vier strofen zijn alvast opgebouwd rond de tegenstelling nu (toekomst) tegenover verleden. Hierbij gaat het om twee aspecten van één en dezelfde figuur. Twee dingen die ik zeker nog niet helemaal klaar zie, zijn de anderen en zijn dag.

Hoe kan iemand iets willen nalaten

aan wie hij was? Wie hij was moet beginnen iets te maken

wat dit mogelijk maakt. Als ik laat zien hoe blij het mij maakt

en hoe hij het mij kan geven, hoe kan hij het mij niet willen geven?

De eerste vier strofen roepen alvast een aantal vragen op over deze hij, waarop een andere stem (tussen haakjes) een antwoord poogt te bieden, terwijl een discussie voerende met de vraagsteller.



...



Nachoem Wijnberg

Uit: Vogels, Contact 2001

Opgenomen in: Uit10 Uitg. Contact 2007[/quote][[/b]



Rutger



_________________

Geduld, eenvoud en mededogen (Tao).



blog.seniorennet.be/mijn_boekenhoekje

Geplaatst: 19 feb 2008 02:36 pm



Ga je nog verder, Rutger, of laat je het hierbij? Is hier misschien ook weer sprake van een ritueel, die voeteninspectie? En het meesturen met de anderen? En een soort van zelfonderzoek?



Pieter

Geplaatst: 19 feb 2008 03:21 pm





We gaan door Pieter, tot de laatste letter (of de laatste zweetdruppel).

Jouw opmerking over een ritueel is alvast het overwegen waard. Wat dacht je van de voetwassing ?



Rutger

_________________

Geduld, eenvoud en mededogen (Tao).



blog.seniorennet.be/mijn_boekenhoekje

Geplaatst: 14 apr 2008 08:25 am



Het was gisteren de geboortedag van Nachoem Mesoelam Wijnberg



Hier kan je hem een aantal van zijn (video)gedichten zien voorlezen.



www.uitgeverijcontact.nl/nachoemwijnberg/



Dettie