Johannes Andreas Dèr Mouw (1863 - 1919)

Geplaatst: 14 aug 2008 06:54 am



Aquarium



In schem'rig groen stukje van de oceaan

Zweeft als een schim het zeedier, transparant:

Zichzelf vergetend, ziet door glazen wand

De mensengeest 't ontzaglijk wonder aan,



Hoe 'tzieltje, dat in elk trillend orgaan,

Teer van doorschijnendheid, onzichtbaar brandt,

't Vreemd glazen vogeltje zijn fijn als kant

Geweven vleugeltjes golvend doet slaan.



Zoo drijft mijn vers in mij, zelf deel van God;

En iets, dat met verstand en weten spot,

Verbergt zich in kunst'ge doorschijnendheid;



En wie het leest, voelt, voor éen ogenblik

Verplaatst buiten de grenzen van zijn Ik

Trillen 't mysterie van zijn eeuwigheid.





J.A. Dèr Mouw (1863-1919)

uit: Verzamelde werken — Brahman II

Amsterdam, Van Oorschot 1947



Dit gedicht ontving ik vanochtend via het Laurens Jz. Coster project

Dat is een vrijwilligersproject.

Website: cf.hum.uva.nl/dsphome/ljc/

Redactie: Raymond Noë

Reacties, suggesties: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Je kan je inschrijven voor een dagelijks gedicht (op werkdagen)

Aanmelden: www.engage.nu/mailman/listinfo/coster-l



Dettie

Dit gedicht (sonnet) "aquarium" is een grote metafoor. In het sonnet wordt in de eerste twee kwatrijnen verteld wat de dichter door de glazen wand van het aquarium ziet.



In dit eerste deel van het sonnet staat dat het kleine aquarium een deel is van de grote oceaan. De mensengeest is een metonymia*, het staat voor de dichter die naar die vis aan het kijken is. Die vis die is doorschijnend en door hem heen zie je hoe zijn organen in hem "branden".



Let op het signaalwoord "Zoo", zoals die organen in die vis zitten, zo zit dat gedicht in de dichter. En zoals het aquarium een deel is van de oceaan zo is de dichter ook een deel van iets groters, "deel van God". Hieruit kun je de visie van de dichter op de dichtkunst afleiden: het is verheven, eeuwig en onsterfelijk.



Voor de volta (chute, wending) na het octaaf wordt de buitenwereld beschreven, na de volta wordt de binnenwereld van de dichter beschreven.



Bron: www.xs4all.nl/~wjsn/tekst/aquarium.htm



Dettie



*metonymia

beeldpraak die niet berust op overeenkomst tussen beeld en dat wat ermee wordt `bedoeld` (het object), maar op een andere relatie, bijv.

materiaal- voorwerp ( de ijzers voor de schaatsen, het leder voor de bal)

of voorwerp voor de inhoud ( een glas voor bijv. wijn),

of deel voor geheel. Bijv. Het was jaren geleden dat zij de ijzers onderbonden voor een lange schaatstocht.

Of: Geef mij nog maar een glaasje!



---

Dèr Mouwgenootschap opgericht



De dichter Johan dèr Mouw (1863-1919) is overgeslagen bij de samenstelling van de canon van de Nederlandse literatuur. Het Letterkundig Museum moet hem over het hoofd hebben gezien, zo vindt het kersverse Dèr Mouwgenootschap, dat ervoor pleit de dichter een plek te geven op de permanente expositie in het museum. Volgens het genootschap is Dèr Mouw een van de grootste Nederlandse dichters aller tijden en verdient hij het bekend te worden.



Bron: klaverbladouderijn.web-log.nl/klaverblad...dr-mouwgenootsc.html



zie ook

decontrabas.typepad.com/de_contrabas/200...hij-is-brahman-.html



Dettie

Al is het hartje zomer, toch geniet ik nu al van Pakjesavond. :vakantie:

Wat een heerlijk gedicht, en net als Rutger had ik gedacht dat het

anders af zou lopen, maar daarom is het niet minder leuk!



Molly

En ook Dèr Mouw staat weer compleet op de site



zie www.poezie-leestafel.info/ja-der-mouw



Dettie