Geplaatst: 20 okt 2006 10:23 am
Hier het hele artikel.
Dichten is geen goede therapie
Bij depressie of het verwerken van een trauma kan schrijven therapeutisch werken. Dichten helpt niet zo goed als het vertellen van een verhaal.
Door onze redacteur Ellen de Bruin
Rotterdam, 17 okt. Over je gevoelens schrijven is goed voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid. Steeds meer psychologen en psychotherapeuten laten cliënten hun depressies, trauma’s, stress en fobieën van zich afschrijven – het is een van de weinige psychotherapeutische interventies waarvan het gunstige effect wetenschappelijk is aangetoond. Tegelijkertijd is bekend dat mensen die van schrijven hun beroep hebben gemaakt, vaker depressief zijn dan de rest van de bevolking en dat dichters, met name vrouwelijke dichters, het slechtst af zijn. Waarom helpt hun ‘schrijftherapie’ niet?
De Amerikaanse psychologen James Kaufman en Janel Sexton hebben voor het eerst uitgebreid literatuuronderzoek gedaan naar deze paradox. Eén van de redenen, schrijven ze in het nieuwste nummer van Review of General Psychology, is dat gedichten te weinig narratief zijn.
Na het schrijven van een gedicht hoeft iemand nog steeds niet het gevoel te hebben dat hij het leven begrijpt. Dan biedt het schrijven van verhalen meer betekenis, structuur en houvast.
Mensen die werkzaam zijn als expressief kunstenaar lijden vaker dan gemiddeld aan depressies of andere psychische stoornissen. Schrijvers hebben de meeste psychische problemen, en binnen die groep zijn het vooral de dichters, met name de vrouwelijke dichters die vaak ziek zijn en relatief vaker zelfmoord plegen.
Nu zijn schrijvers en dichters vermoedelijk al meer tot depressie geneigd dan andere mensen. Schrijven kan een poging tot zelftherapie inhouden, aldus de psychologen: als sommige schrijvers een ander beroep hadden, zouden ze er misschien nog erger aan toe zijn. Het werk van dichters die een zelfmoordpoging hebben gedaan, bevat verder meer eerste-persoonsvoornaamwoorden (‘ik’, ‘mijn’) dan dat van niet-suïcidale dichters. Dit blijkt uit onderzoek van James Pennebaker, de grondlegger van de schrijftherapie. Het duidt er volgens de psychologen op dat deze mensen zich minder sociaal geïntegreerd voelen en dus minder steun ervaren. Kunstenaars als Cole Porter en Kurt Cobain gebruikten vlak voordat ze zelfmoord pleegden vaker het woord ‘ik’ in hun songteksten.
Dichters zijn slecht af, omdat de vorm die zij gekozen hebben, vaak niet het waarschijnlijk belangrijkste therapeutische element van schrijven bevat: een sterk narratief eindproduct. Als iets akeligs is vertaald naar een verhaal, met een begin, een midden en (vooral) een eind, kan het worden opgeslagen in het geheugen zodat het de persoon in kwestie niet meer keer op keer plaagt met plotseling opkomende nachtmerries of piekergedachten. Zo’n verhaal stelt iemand in staat afstand te nemen van voorheen hevige emoties. Maar ongestructureerd schrijven kan de klachten verergeren.
De psychologen willen dichters niet van het dichten afhouden – een hopeloze zaak, vinden ze. Het is beter als dichters zich daarnaast narratief uiten, bijvoorbeeld in dagboeken, brieven of e-mails, om zichzelf gezond te houden.
17 oktober 2006
Dettie
