Poëzie als therapie

Geplaatst: 10 nov 2006 10:36 pm



Poëzie als troost.



Misschien kan ook de poëzie een handje helpen. Het onzegbare uitspreken, is dat niet waarover poëzie gaat?



(…)



Het zoeken naar woorden om de onzegbare pijn uit te spreken, om het onzegbare lijden te vatten. Helpt dat? De dichter psychiater Rutger Kopland onderzoekt in een tweetal opstellen de verhouding van psychiatrie en poëzie. Hij voelt grote affiniteit met het werk van de Vlaamse dichter Herman de Coninck. Poëzie doet volgens de Coninck zo ongeveer wat de Groningse traumacursus beoogt: ze leidt tot begrip en, beter nog, tot troost. Hoe troost poëzie? Omdat poëzie leert dat je eenzaam bent, maar dat je dat met zijn allen bent. Poëzie begint weliswaar met heel persoonlijke gevoelens of gedachten, maar zodra je iets gaat opschrijven wordt het al een beetje van ons allemaal. Taal is geen privé zaak, er is geen privé taal. Een gedicht begint met “ik” maar eindigt met “wij”, begint met wat mij is aangedaan maar wordt tot iets wat ons allemaal kan overkomen. Zo troost poëzie.



Dit zijn citaten uit een column van Jan de Lange: www.pmtinfosite.nl/column/cl001201.htm



zie ook: www.pmtinfosite.nl/column/cl010801.htm



groetjes

Karin

Naar boven

Geplaatst: 10 nov 2006 10:36 pm



Poëzie als troost.



Misschien kan ook de poëzie een handje helpen. Het onzegbare uitspreken, is dat niet waarover poëzie gaat?



(…)



Het zoeken naar woorden om de onzegbare pijn uit te spreken, om het onzegbare lijden te vatten. Helpt dat? De dichter psychiater Rutger Kopland onderzoekt in een tweetal opstellen de verhouding van psychiatrie en poëzie. Hij voelt grote affiniteit met het werk van de Vlaamse dichter Herman de Coninck. Poëzie doet volgens de Coninck zo ongeveer wat de Groningse traumacursus beoogt: ze leidt tot begrip en, beter nog, tot troost. Hoe troost poëzie? Omdat poëzie leert dat je eenzaam bent, maar dat je dat met zijn allen bent. Poëzie begint weliswaar met heel persoonlijke gevoelens of gedachten, maar zodra je iets gaat opschrijven wordt het al een beetje van ons allemaal. Taal is geen privé zaak, er is geen privé taal. Een gedicht begint met “ik” maar eindigt met “wij”, begint met wat mij is aangedaan maar wordt tot iets wat ons allemaal kan overkomen. Zo troost poëzie.



Dit zijn citaten uit een column van Jan de Lange: www.pmtinfosite.nl/column/cl001201.htm



zie ook: www.pmtinfosite.nl/column/cl010801.htm



groetjes

Karin

Geplaatst: 11 nov 2006 12:41 pm



Hallo Karin. Blij je hier weer te vinden.

Heel interessante artikels waarnaar je verwijst.

Uit de 2de link citeer ik dit van Jan de Lange:

Kunnen poëzie en psychiatrie dan niet samengaan?

De dichter-psychiater Rutger Kopland houdt ze inderdaad liever gescheiden. Poëzie biedt hoogstens troost maar mag geen therapeutische pretenties hebben, geen oorzaak maar gevolg van geestelijke gezondheid (p.29).

Uiteindelijk begrijp ik dat poëzie dus wel een "trooster" is, maar in therapeutisch opzicht dus niet helpt, maw het is geen "genezer".



Groetjes. Tiba.

Geplaatst: 11 nov 2006 02:21 pm



Hallo Tiba. Zo in deze tijd van het jaar, als de bladeren weer vallen en we weer wat meer naar binnen gericht zijn, grijp ik graag naar m'n poeziebundeltjes. Misschien is dat niet voor niets . Poezie als troost, ja, beslist, maar er is meer volgens mij.



Vraag me niet wat dan wel maar ik denk dat het te maken heeft met de kracht van taal, zoal die juist in poezie gebezigd wordt. Door gedichten te lezen krijg ik woorden aangereikt die mij helpen om, letterlijk, woordjes te geven aan ervaringen en gevoelens.



Het zou mij niet verbazen als het vooral vanwege dit effect is, dat poezie ook kan hebben, dat het soms wordt ingezet bij een therapie of traumacursus: als je worstelt met heftige emotionele reacties op een gebeurtenis, en helemaal als het gaat om een gebeurtenis die je voorstellingsvermogen te buiten gaat en waarvoor je geen woorden hebt, dan kan het aanreiken van taal een middel zijn om het isolement te doorbreken. Je krijgt woorden aangereikt om het gebeurde /de emoties te beschrijven en daardoor kun je het ook beter begrijpen en enigszins plaatsen.



groetjes

Karin

Geplaatst: 11 nov 2006 03:09 pm



Hallo Karin, mooi verwoord je dat:

Je krijgt woorden aangereikt om het gebeurde /de emoties te beschrijven en daardoor kun je het ook beter begrijpen en enigszins plaatsen.

Ja dat zou wel eens kunnen: dichters benoemen of proberen te benoemen wat onzegbaar is, en doordat het benoemd is krijgt het een plaats. Dan toch een helende werking van poëzie.

Mooie en troostrijke gedachte.



Groetjes. Tiba.

Geplaatst: 11 nov 2006 05:14 pm



Een dichter die zijn vak verstaat, zo zegt Rutger Kopland, vestigt onze aandacht op zaken die er wel zijn, maar waar we doorgaans geen oog voor hebben. Hij opent als het ware een gordijn waarvan je niet wist dat het open kon en waardoor een uitzicht verschijnt op een wereld die je herkent zonder hem ooit te hebben gezien. Alsof je ineens ervaart hoe de wereld is. Goede poëzie brengt iets in herinnering waarvan wij ons tevoren niet bewust waren, iets dat diep in ons brein ligt opgeslagen. Daarmee 'herinnert zij ons aan het onbekende', met een gevoel van weemoed en ontroering als gevolg.



Zo andersom is alles, misschien



Iets onbekends tot leven wekken. Iets in herinnering brengen dat in het brein ligt opgeslagen en er niet is voordat het onder woorden wordt gebracht. Zo vat Kopland zijn taak als dichter op. Zijn uiteindelijke doel is daarmee onze 'breekbare relatie met de wereld te beschrijven'.



Niet van geluk noch van verdriet



Bij zijn onderzoek richt Kopland zich onder meer op de fundamentele kwestie van de plaats die wij mensen in de wereld innemen. Met vele collegadichters stelt hij dat we leven in een koud, onverschillig heelal. Lucebert zei al 'een broodkruimel te zijn op de rok van het universum'. A. Roland Holst omschreef de condition humaine met de regel 'wij zijn maar als de blaren in de wind, ritselend langs de zoom van de oude wouden' . Rutger Kopland spreekt van een fundamentele eenzaamheid. We worden omringd door nacht, stilte en leegte. Er is sprake van één groot komen en gaan, waardoor wij op deze wereld slechts passanten zijn. De dominante factor is verlies, de constante terugkeer van het afscheid, het verdwijnen van alles en iedereen. Wie echt doordrongen is van deze verpletterende werkelijkheid, raakt echter niet bevangen door verdriet, maar vindt in dat besef juist berusting.



Wereld je bent een geduldig woord

de een of andere god sprak je uit

en je liet hem uitspreken, wereld



wereld zeg ik en ik zie de nacht

wereld zeg ik en ik hoor de stilte

wereld zeg ik en ik voel de leegte



niet van geluk noch van verdriet

maar van eenzaamheid stromen onze

ogen en oren en handen vol wereld



zie hoe paarden voortjagen over

de horizon voor hun zwaaiende koets

en de mist hen zwart maakt en wit



hoor hoe de violen van Händel hun

kelen openen en zich uitzingen

uithuilen om dat komen en gaan



voel de windstille herfstlucht over

de huid van je wuivende handen

bij dit afscheid, deze terugkeer



wereld zeg ik waarom deze eenzaamheid

maar de vraag is het antwoord, ik

moet dit opgeven, dit opnieuw beginnen.



Bron: www.woordenwisseling.com/kopland.htm





groetjes,

Karin