moeten gedichten absoluut een boodschap uitdragen ?

Geplaatst: 03 jun 2007 09:01 am



Ik moet nog even inpikken op het begin-onderwerp:



Gedichten moeten voor mij geen expliciete boodschap uitdragen, en als ze dan toch een boodschap brengen, dan inderdaad liefst verpakt.



Ze mogen natuurlijk wel over iets gaan, een thema hebben dus, en dat is ook meestal zo (een uitzondering daarop zijn zuivere klankgedichten).





Over de laatste vraag van Petorestes later meer (als ik wat meer tijd heb).



Tiba.

Geplaatst: 11 jun 2007 06:03 am



Sorry, was er even niet bij, ben 14 dagen met mijn eega een grote en met de oude camper een kleine Italienreise gaan doen.

Je hebt, vind ik, overschot van gelijk, mijn beste Petorestes.



Ik zie het zo.

Een gedicht is communicatie.

Er is geen communicatie zonder boodschap.

“Men kan niet niet communiceren.”

Zelfs luchtverplaatsing, de wind, vertelt ons van zovele dingen.

De minimale boodschap van een gedicht is dat men niets te vertellen heeft.



Ik ga zelfs verder.

Een gedicht is zelfs meer boodschap dan een proza-zin.

Een goed gedicht is overal boodschap.

Meer boodschap kan men niet in woorden dragen.

Dichterwoorden tasten de grenzen van het onzegbare af.

Een goed gedicht is nergens vrijblijvend, heeft niets overtolligs, geen vet, is niets dan pees aan vers.

Pees van spieren en van boog.

Elk woord wijst in een gedicht,

En elk woord overbrugt.

Tieb en Jan S zullen het niet graag horen misschien, maar De Coninck zei ooit : alles mag in poëzie.

En stoute Jom beweert : alles móet in een goed gedicht.



Iets oproepen, is niet genoeg.

Dat doet een uil ’s nachts ook , dat doet de druilregen overdag,

maar dat is daarom nog geen poëzie.

De dichter, denk ik, roept niet alleen op, de dichter brengt onzegbaarheden een ietspietsie dichter tot elkaar, en nader tot ons.



Een goed gedicht over een landschap bijvoorbeeld, m’n Rutger,

moet het landschap niet alleen weergeven, oproepen,

maar het bovendien tot ons doen spreken.

Want poëzie is niet alleen weergave, maar ook wonder.



In een goed gedicht over het landschap

begint elke vers opnieuw vanaf de horizon

recht naar ons toe,

waar we ons ook bevinden.

Elk vers moet ons van de kim af weten te vinden.

In een goed gedicht over een landschap

kunnen geliefden elkaar ontmoeten, en er in afspreken

- ongeacht de herbergzaamheid der geografische streken;

In een goed gedicht over een vergezicht

kunnen mensen elkaar naderen,

en is elkaar naderen even groot worden

- want zo werkt het perspectief in elk gedicht,

en zeker het perspectief van een landschap-in-gedicht,

net zoals het innerlijk landschap,

of alles wat alleen nog tussen geliefden ligt.



Zo zie en voel ik het.

g



Jom

Geplaatst: 11 jun 2007 07:43 am

Petorestes schreef : Een gedicht is inderdaad iets wat je doet stilstaan bij wat er staat en poezie zegt heel veel met weinig, je zei dat het je stil liet staan bij zaken, je dingen op een andere manier liet zien, is dat omdat er zo weinig woorden staan dat je er wel over na moet denken? Is dat waarom een man van weinig woorden een complex man wordt?

Nee dat is het niet. Het is dat in poëzie vaak tot de kern van zaken gegaan wordt en deze op een manier belichten waar je misschien zelf nog niet aan gedacht had. En dit zonder onnodige ballast van veel woorden, maar kernachtig, to the point.

Dichterwoorden tasten de grenzen van het onzegbare af zoals Jom zo mooi weet te zeggen en dát is voor mij poëzie.

Petorestes schreef : Waar het op neerkomt, is dat het referentiekader van de lezer wel belangrijk is bij het lezen van een gedicht, maar de dichter zelf een boodschap wil uitbrengen aan wie het dan ook wil lezen en interpreteren?

Het is toch niet zo dat als ik zeg dat Herinnering aan Holland van Marsman over het gebrek aan water in Afrika gaat, dat ik dan gelijk heb?

Nee natuurlijk niet, dat gaat veel te ver. Je blijft uitgaan van wat er geschreven staat en hoe de dichter het bedoeld kan hebben.

Een beroemd voorbeeld is het gedicht 'jonge sla' daar wordt van alles uigehaald en wat dit gedicht betreft vindt de dichter zelf het prima wat de lezers eruit willen halen maar het blijft wel altijd slaan op de inhoud.

Meerduidigheid in een gedicht dus.

Petorestes schreef : Wat ik overigens ook een interessante discussie vind, is of poezie puur emotioneel is, of dat dichters best goede gedichten kunnen bouwen volgens een bepaalde wetmatigheid en regels, en dus met een bepaalde stijve inzet gedichten kunnen produceren

Ja ik denk dat goede dichters dit laatste wel kunnen.

Voor zover ik weet gebeuren zulke dingen ook. Dichters die in opdracht schrijven en misschien wel over iets moeten schrijven wat hun niet echt na aan het hart ligt.



Dettie

Geplaatst: 11 jun 2007 02:53 pm

Jom schreef:



Tieb en Jan S zullen het niet graag horen misschien, maar De Coninck zei ooit : alles mag in poëzie.

En stoute Jom beweert : alles móet in een goed gedicht.



g

De Coninck sprak over poëzie en jij over "een goed gedicht".



Jan S

Geplaatst: 11 jun 2007 07:32 pm



Jullie zijn goed op dreef . Ik heb jammer genoeg momenteel te weinig tijd om te reageren.



Toch even dit:

Je verwoordt het als steeds prachtig en zeer bevlogen, Jom.

je schrijft ook:

Een gedicht is communicatie.

Er is geen communicatie zonder boodschap.

Dat is "boodschap" in een toch wat andere zin als Petorestes (en ook de Coninck, dacht ik) bedoelde.



Tiba.

Geplaatst: 12 jun 2007 05:49 am



Toch blijf ik er persoonlijk bij, mijn Tiba,

dat de allereerste voorwaarde om een goed schrijver te zijn is :

iets te vertellen hebben.



De tweede voorwaarde is, zo meen ik :

de moed om er de smalltalk, een lans, en de stilte voor te breken.



En voor de dichter geldt a fortiori de derde voorwaarde :

het vermogen om dat alles tussen onzegbaarheden in te spalken, of : tegen het onzegbare in (of aan) te spreken, ttz :

de grens van onze menselijke mondigheid – en met haar de grens van de smalltalk, de spreekwoordelijke lans, én de stilte - een beetje te verleggen.



gg Jom