Geplaatst: 12 dec 2004 04:50 pm
Nou Morendo je bent wat begonnen!
Eerst hebben Tiba en ik uitgebreid gechat over dit gedicht en later Wouter en ik. Wel érg leuk hoor, daardoor leer je allerlei verschillende invalshoeken te zien. Ik leer er weer heel wat bij!
'Werkster' is misschien wel één van Achterbergs bekendste gedichten, mede door de overbekende regel 'symbolen worden tot cymbalen in de ure / des doods.' Over deze zin is al veel discussie geweest. Mevrouw Ruitenberg - de Wit heeft onder de titel 'Het huis van Achterberg' een studie geschreven over de symboliek in Achterberg zijn werk. Ik weet niet wat zij over deze zin zegt, ik heb het boekje niet bij de hand. Maar ze zal er ongetwijfeld over schrijven.
Meld je het nog Wouter wat zij hierover te zeggen heeft? Als je het boekje hebt tenminste.
Over de regel '...haar lot ten hoon' wil ik nog wel wat zeggen. Haar lot is volgens mij het negatieve in deze zin. Haar lot zal als schoonmaakster, die dicht bij de grond (als een dier) werkt, voor velen in die tijd niet smaakvol zijn. Maar dit door mensen bedacht lot is ten hoon en haar werkelijke lot is gelijk aan dat van de '...dominee, de bakker en de frik.' Want zij ontmoet op dezelfde plek (mijns inziens in de voorportalen van het eeuwige; tijdens de uitverkiezing) deze drie uiteenlopende beroepen. Achterberg trekt haar als mens dus gelijk aan de andere drie. Daarmee wil hij denk ik ook zeggen dat de symbolen uit dit gedicht tot cymbalen worden, zij wordt met luid geluid binnengehaald in de eeuwigheid waar zij fier naast de dominee en de bakker én de frik in de armen wordt gesloten. Ofwel: op aarde heerst een strenge statusveroordeling, in het eeuwige geldt compassie en eenheid. De mens kan niet oordelen over het lot van zijn of haar medemens. Het lot is voorbestemd; tegelijkertijd zie ik hier wellicht ook een grote twijfel over de predestinatie
.
Jij zegt Wouter dat zij fier naast de bakker enz. in de armen wordt gesloten dus...door God. Ten teken dat God geen onderscheid maakt. Haar aardse lot is in de hemel opgeheven. Dan slaat inderdaad ten hoon op haar (aardse) lot. (Dan heeft de leraar van Morendo gelijk als hij zegt dat God erbij gehaald moet worden wat betreft deze zinnen.)
Ik denk dan dat geen onderscheid maken het belangrijkste is en niet wat Morendo zegt dat zij geleefd heeft zoals ze hoorde te leven. Het was eerder haar lot dat ze werkster werd net als het het lot was van dan dominee enz. Maar al door denkend komt dan in mij op, moet er dan niet staan HUN lot ten hoon. Pff het blijft moeilijk.
Ik kwam er ook niet zo goed uit. Ik dacht eerst dat haar lot bleef voortduren en dat 'ten hoon' sloeg op haar werk, dat het zelfs in de hemel haar werk zou blijven. Maar helemaal lekker zat het me niet.
Ja die Achterberg was een razend interessant mens. Hoe meer we het over hem hebben hoe meer ik me voor hem en zijn werk ga intereseren.
Dettie
