Geplaatst: 07 jan 2007 02:35 pm
Dit is mijn droom- het kleine huis aan de rivier;
het rusteloze scheren van de zwaluw gaat er
langs dak en raam; de roodborst nestelt bij de vlier.
Een schip zeilt traag voorbij; de bel luidt over 't water.
En als ik nader waar de dijk zich buigt door 't land,
richt kort zich op die in de lage tuin gebogen
over de spade staat,-en met de vrije hand
weert zij het helle licht beschuttend van de ogen.
Hoe ken ik dit gebaar, hoe is het mij vertrouwd,
dit sterke opzien van wie daag'lijks naar de lucht en
het wiss'lend, open water turend, rustig oud
werd in dit dijkland en zijn ruime wolkenvluchten.
Er is een scherp herkennen van elkaar en
dan komt zij langs het smalle klinkerpad gelopen,-
maar keert nog terug en stoot de stroeve huisdeur open.
Dit ogenblik-wat tellen zóveel bitt're jaren?
Nog een vervolg over het metrum.
Het vaststellen van het metrum en van antimetrieën is niet altijd eenvoudig. Het beste gaat dat via een drietal soorten lezen:
1. Allereerst voordragend lezen.
Dan komt in het vers dan we onder handen hebben de klemtoon op het eerste woordje: Dit (is mijn droom).
2. Metrisch lezen. Dan probeer je een metrum uit. In dit vers kom je dan voluit jambische regels tegen zoals
langs dak en raam; de roodborst nestelt bij de vlier.
maar keert nog terug en stoot de stroeve huisdeur open.
3. Interpreterend lezen. Je stelt dan bijvoorbeeld vast wat de betekenisdragende delen van een zin zijn.
Zelfstandige naamwoorden van één lettergreep zijn betekenisdragend en dus beklemtoond. Droom, huis, dak, raam, vlier, schip, bel uit strofe 1 dragen klemtoon.
Verder de stam van zelfstandige werkwoorden: scheren: scheer, zeilen: zeil, weren: weer.
Voorvoegsels en achtervoegsels zijn onbeklemtoond.
Voorzetsel kunnen zowel beklemtoond als onbeklemtoond zijn.
Boeiend is altijd waar een vers een afwijkend metrum heeft, dus een antimetrie en vooral waarom? Wat is het effect? Waarom juist hier?
Hieraan ontleen je als lezer het grootste genoegen. Dan komt schoonheid en dichterlijk vakmanschap aan de oppervlakte. Het is dus voor fijnproevers altijd de moeite waard naar de metrumschatten op zoek te gaan. Voor hen deze korte toelichting over metrum oftewel maat.
Veel moderne verzen hebben geen metrum. Men noemt dat a-metrisch. Dat heeft wel degelijk een achtergrond, maar die laat ik hier onbesproken.
Gert
_________________
gert.slings.nu