Geplaatst: 11 feb 2007 11:15 am
Rutger Kopland (geb.1934)
Jonge sla
Alles kan ik verdragen,
het verdorren van bonen,
stervende bloemen, het hoekje
aardappelen kan ik met droge ogen
zien rooien, daar ben ik
werkelijk hard in.
Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.
Ik ga het toch wat anders benaderen.
Er is iets met de ik aan de hand.
Als ik (Gert) zeg: ik kan alles verdragen, dan denk ik aan het volgende lijstje:
boren van een kies zonder verdoving;
de stank van rotte vis;
het gejengel van vermoeide kinderen;
het uren zitten op een ongemakkelijke kerkbank enz enz
Ik neem aan dat dit inderdaad dingen zijn, waarbij je medeburgers zich iets kunnen voorstellen, dat je dat kunt verdragen.
Nu de ik in het vers. Die ik is zo overgevoelig, oversensibel, dat je van abnormaal gedrag moet spreken.
Het verdorren van bonen kan de ik verdragen.
Dat komt bij een normaal mens toch niet op?
En als iemand zegt: ik kan zelfs stervende bloemen verdragen, frons je toch ook even je wenkbrauwen.
En dan helemaal het rooien van aardappelen.
Dit is een absurd rijtje, toch?
Van iemand waaraan een steekje los is.
En dan de slotstrofe:
Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.
Dat staat in hetzelfde gekke rijtje. En even onnatuurlijk als de eerste drie dingen die de ik kan wel verdragen, is het vierde, dat hij/zij niet kan verdragen.
Samengevat: de ik heeft een abnormaal gevoelige manier van reageren op gewone waarnemingen. De eerste drie hebben wel allemaal met iets van de dood te maken. Daar kan hij nog wel tegen. Maar net geplante jonge sla in natte grond, dat kan hij niet verdragen.
Dit vers is een hyperbool: een dichterlijke overdrijving. Daarin schuilt ook de humor. Het is een humoristisch vers. Humor door overdrijving.
De dichter was hoogleraar psychiatrie. Ik kan me goed voorstellen dat een van zijn patiënten met zo'n verhaal kwam. Medemensen met een psychiatrische aandoening zijn soms in hoge mate intelligent en sensibel.
Gert
_________________
gert.slings.nu