H. Marsman (1899-1940) (ja)

Tiba Het is van belang te weten wanneer M. dit gedicht schreef. en of hij zichzelf zag als de heerser of heersend of dat hij een ander op het oog had. Ik denk het eerste vanwege de laatste regel. Verder is het een typisch bombastisch gedicht uit die tijd (rond 1930 denk ik) dat nu een beetje lachwekkend overkomt.

Gelukkig is Marsman meer bekend om zijn "Denkend aan Holland....".

Ben benieuwd wat je nog meer van hem gaat plaatsen.

Pieter

Het gedicht komt uit de bundel: Eerste periode (1919-1926) Tiba.



Uit zijn biografie blijkt dat 'Heerser' rond 1920 geschreven moet zijn.



Onder de titel “Brieven aan die zeer ver en zeer nabij is”

verscheen een handschriftenuitgave van enkele pagina’s in 1920.



De colofon vermeldde:



“Deze enige handschriftenuitgave der Brieven bestaat uit vijfentwintig exemplaren.”



Er werd slechts één exemplaar van de Brieven verkocht.

Daarom kwam het goed uit, dat niet alle vijfentwintig exemplaren waren vervaardigd.



In die tijd ontmoette Marsman Jan Havermans.

Deze zou enkele gedichten in hout snijden voor een luxe editie. Toen er echter niets van deze uitgave terecht kwam, opperde Havermans het plan, het grootser aan te pakken en meer gedichten volgens hetzelfde procédé uit te geven, waaronder: ’Vrouw’, ‘Heerser’, ‘Schaduw’, ‘Brieven’ en ‘Triptiek’.



Waarom vind je dit gedicht bombastisch en waarom lachwekkend overkomen Pieter?



Dettie

Zou het gedicht over (het beeld van) Jupiter kunnen gaan tiba?



Hij was heerser over hemel en de Goden, de god van de donder, de bliksem en de Romeinse staat en van alle mensen. Bij belangrijke (politieke) beslissingen ging men eerst naar de tempel van Jupiter om raad te vragen.



Als ik het gedicht zo lees gaat het over het bliksemen, het verzengen de aarde, de schroeilucht enz.



Ik kan er helemaal naast zitten natuurlijk maar dit kwam als eerste bij me op.



Dettie

Ik heb geen idee over wie het gaat, Dettie.

Aan Jupiter had ik helemaal niet gedacht.



Op mij komt het over alsof het over een denkbeeldig iemand gaat.

De laatste regel "ivoren glimlach van den stillen knaap" zou er misschien toch kunnen op wijzen dat hij een beeld voor ogen heeft.



Tiba.

tiba schreef : Heerser



Hij schreed

en ruimte was hem soepel kleed

aan 't koele lijf.



de gladde luchten spatten uit elkander

en rode sterren walmden àl hun wonder

in wankelenden nacht.



hij schreed

en ruimte brak aan zijn metalen tred

en lucht verkromp voor zijn doorzengden zucht.



leven was enkle vlokken violette geur.



hij at

en aarde trok haar gillende spiralen

door schrompelenden nacht:

hij had geproefd.



hij stond

atoom en kosmos beide,

en heersend was in ertsen greep

over den werveldans der elementen

d'ivoren glimlach van den stille knaap.



H. Marsman



Tiba (moet nog zoeken uit welke bundel)

Bedankt, Dettie, voor je informatie. Het zou idd. goed over een god kunnen gaan. Als je dit gedicht leest dan denk ik meteen aan een sprekerd van meer dan 50 jaar geleden. Wat ik al eerder schreef: bombastisch. Synoniemen zijn: overdreven, ronkend, gezwollen. Veel gezochte bijvoegelijke naamwoorden. Gelukkig waren er toen al veel dichters die het veel soberder deden. En lachwekkend? Ja, mensen die overdrijven om indruk te maken vind ik altijd een beetje lachwekkend. Wat denk je van: de rode sterren walmden in wankelende nacht? Gillende spiralen door schrompelende nacht?

Pieter

PieterD schreef :

Bedankt, Dettie, voor je informatie. Het zou idd. goed over een god kunnen gaan. Als je dit gedicht leest dan denk ik meteen aan een sprekerd van meer dan 50 jaar geleden. Wat ik al eerder schreef: bombastisch. Synoniemen zijn: overdreven, ronkend, gezwollen. Veel gezochte bijvoegelijke naamwoorden. Gelukkig waren er toen al veel dichters die het veel soberder deden. En lachwekkend? Ja, mensen die overdrijven om indruk te maken vind ik altijd een beetje lachwekkend. Wat denk je van: de rode sterren walmden in wankelende nacht? Gillende spiralen door schrompelende nacht?

Pieter

Ik vind het juist wel mooi wat jij 'bombastisch' noemt. Vergeet niet dat het 1920 was. Dat is bijna 100 jaar geleden. Ik vind de taal van toen eleganter dan de botte taal van nu. Het 'zong' toen meer.



Ik kwam verder op het gedicht te kijken en dacht, stel dat het (het beeld) Jupiter is, klopt het dan? Hij was de heerser.





Heerser



Hij schreed

en ruimte was hem soepel kleed

aan 't koele lijf.



Als je het beeld bekijkt dan droeg hij een soepel kleed. Het koele lijf kan voor marmer staan.



de gladde luchten spatten uit elkander

en rode sterren walmden àl hun wonder

in wankelenden nacht.



Jupiter is de god van donder en bliksem

gladde luchten spatten uit elkaar door die bliksem enz.



Later gaat het over de elementen en de gillende spiralen lijken me de bliksemflitsen.



doorzengende zucht kan de donder zijn... of ingeslagen bliksem.



Dit zie ik er zo'n beetje in.



Ik ga even niet verder 'analyseren' omdat het anders zo pertinent lijkt zoiets als 'zo is het en niet anders' en dat bedoel en wil ik niet.



Ik ben juist heel benieuwd wat anderen in dit gedicht zien.



Dettie