Adriaan Roland Holst (ja)

Wintertij 4



Maartzon koestert de kamerplant, maar buiten

bevliegen zon en zeewind open beemden-

Daarheen, naar buitengaats, buiten die ruiten,

hunkert oud en wild heimwee: naar de ontheemden,

uitzwalkenden naar het geheim. Houdt vrees

nog honkvast? moet ik hier te sterven leren:

naar hart wel een Christen, maar naar ziel en vlees

Heiden, nooit te bekeren.



A. Roland Holst

in Maatstaf, 1956



Even dit gedicht hier geplaatst omdat de maartzon me bekoorde.

Alliteraties zijn wel typisch voor zijn stijl.

Hij is ook dé dichter van de zee en de wind (zie je wel Tiba!).



Daarheen.../hunkert oud en wild heimwee

vind ik ook echt iets voor deze dichter, met zijn heimwee naar een woest verleden, zijn bewondering voor de Kelten ook.



Later probeer ik er meer over te zeggen.



mira

De ploeger



Ik vraag geen oogst; ik heb geen schuren,

ik sta in uwen dienst zonder bezit.

Maar ik ben rijk in dit:

dat ik den ploeg van uw woord mag besturen,

en dat gij mij hebt toegewezen

dit afgelegen land en deze

hoge landouwen, waar - als in het uur

der schafte bij de paarden van mijn wil

ik leun vermoeid en stil -

de zee mij zichtbaar is zover ik tuur.



Ik vraag maar een ding, kracht

te dulden dit besef, dat ik geboren ben

in 't najaar van een wereld

en daarin sterven moet.

Gij weet hoe, als de ritselende klacht

van die voorbije schoonheid mij omdwerelt,

weemoed mij talmen doet

tot ik welhaast voor u verloren ben.



Ik zal de halmen niet meer zien

noch binden ooit de volle schoven,

maar doe mij in den oogst geloven

waarvoor ik dien...



Opdat, nog in de laatste voor,

ik weten mag dat mij uw doel verkoor

te zijn een ernstig ploeger op de landen

van een te worden schoonheid; eenzaam tegen

der eigen liefde dalend avondrood -

die ziet beneden aan den sprong der wegen

de hoeve van zijn deemoed, en het branden

der zachte lamp van een gelaten dood.





A. Roland Holst (1888-1976)

Uit: Gedichten 1911-1976, Meulenhoff/Manteau, Amsterdam/Antwerpen 2004.



Gezien de actualiteit mocht dit gedicht niet ontbreken op de Leestafel.



Tiba.

Tiba was me voor in haar reactie.

Politiek Vlaanderen stond gisteren inderdaad een beetje paf, maar ook vol bewondering, en niet in het minst de poëzieliefhebbers:

een lid van de oppositie wenste onze premier het allerbeste toe (ivm de verkiezing van het presidentschap van Europa) en las hierbij een fragment voor uit dit gedicht van Adriaan Roland Holst.

Waarop de toen nog 'president-van Europa- in spe' uit het hoofd de beginverzen van dit gedicht reciteerde.



In Nederland is dit gedicht uiteraard 'wereldberoemd', een gedicht van de prins van de Nederlandse Letteren.

Maar zijn er echo's van dit toch wel poëtisch moment ook tot Nederland doorgedrongen?



mira

De ploeger



Ik vraag geen oogst; ik heb geen schuren,

ik sta in uwen dienst zonder bezit.

Maar ik ben rijk in dit:

dat ik den ploeg van uw woord mag besturen,

en dat gij mij hebt toegewezen

dit afgelegen land en deze

hoge landouwen, waar - als in het uur

der schafte bij de paarden van mijn wil

ik leun vermoeid en stil -

de zee mij zichtbaar is zover ik tuur.



Ik vraag maar een ding, kracht

te dulden dit besef, dat ik geboren ben

in 't najaar van een wereld

en daarin sterven moet.

Gij weet hoe, als de ritselende klacht

van die voorbije schoonheid mij omdwerelt,

weemoed mij talmen doet

tot ik welhaast voor u verloren ben.



Ik zal de halmen niet meer zien

noch binden ooit de volle schoven,

maar doe mij in den oogst geloven

waarvoor ik dien...



Opdat, nog in de laatste voor,

ik weten mag dat mij uw doel verkoor

te zijn een ernstig ploeger op de landen

van een te worden schoonheid; eenzaam tegen

der eigen liefde dalend avondrood -

die ziet beneden aan den sprong der wegen

de hoeve van zijn deemoed, en het branden

der zachte lamp van een gelaten dood.





A. Roland Holst (1888-1976)

Uit: Gedichten 1911-1976, Meulenhoff/Manteau, Amsterdam/Antwerpen 2004

Nog even dit gedicht hernomen.

Wanneer ongeveer zou dit geschreven zijn?

Er schuilt een hele wereld achter.



mira

Het gedicht verscheen oorspronkelijk in De Gids, jrg. 81, 1917, onder de titel 'Aan den droom I, De ploeger'; het vond samen met 'Aan den droom II, De ontkomen zwerver' een plaats in Voorbij de wegen (Van Dishoeck, Bussum 1920).

Dit was na Verzen van 1911 en De belijdenis van de stilte van 1913 zijn derde bundel.



Bij meander staat een uitleg klassiekegedichten.net/archief/klas083.html

mira schreef : Tiba was me voor in haar reactie.

Politiek Vlaanderen stond gisteren inderdaad een beetje paf, maar ook vol bewondering, en niet in het minst de poëzieliefhebbers:

een lid van de oppositie wenste onze premier het allerbeste toe (ivm de verkiezing van het presidentschap van Europa) en las hierbij een fragment voor uit dit gedicht van Adriaan Roland Holst.

Waarop de toen nog 'president-van Europa- in spe' uit het hoofd de beginverzen van dit gedicht reciteerde.



In Nederland is dit gedicht uiteraard 'wereldberoemd', een gedicht van de prins van de Nederlandse Letteren.

Maar zijn er echo's van dit toch wel poëtisch moment ook tot Nederland doorgedrongen?



mira

ja, er werd hier ook over bericht in de kranten mira. Bijzonder dat Van Rompuy onmiddellijk de regels paraat had. Maar het is dan ook een erg mooi en 'wereldberoemd' gedicht.



Dettie

die zich nu afvraagt of dit gedicht in een andere taal vertaald is zoals Engelse gedichten in het Nederlands vertaald zijn. Zou Roland Holst bijv. in het Engels vertaald zijn? Toch eens opzoeken als ik tijd heb.