In
Biografisch Woordenboek van Nederland
lezen wij het volgende over Theo Reeder, alias Israël Querido :
Hij debuteerde evenwel met de bundel Verzen (1893), welke in 1894 gevolgd werd door Gedichten. Beide bundels verschenen onder het pseudoniem Theo Reeder; ze bevatten veel onrijp werk, dat een getrouwe kopie was van Gorters hypersensitivistische verzen. Querido was in die tijd een enthousiast lid van 'De Olievlek', een clubje jonge arbeiders die over allerlei zaken vaak heftig debatteerden. Gevormd door deze leerschool wierp hij zich, na het fiasco als dichter, volledig op de literaire kritiek.
Deze uitspraken werpen misschien wel wat licht op het gedicht waar ik wat dieper wil op ingaan.
Misschien nog een woordje uitleg bij "hypersensitivistisch". Sensitivisme is een stroming in (o.a.) de dichtkunst, waarbij de kunstenaar zijn persoonlijk voelen tot uiting brengt. Soms wordt dit, zoals bij Herman Gorter (bijvoorbeeld in
Mei) tot in het extreme doorgetrokken.
Tiba schreef : Avond
Tendre-violette-trillers
Violet...
Zware-violette-angsten
Even licht-geur.
Scheppings-duister lil-luid
Goud-groen lijnen-klank
Floers-zuil-melodie
Tendre-weg-bestaan...
Starende-kleur-abstractie
Doodsch-starende-Hymnen
Treure-matte-wil'ge-glorie
Dood-gedoode-stilte...
(
car.messageboard.nl/38686/viewtopic.php?t=256
)
Alvast een paar ideetjes om over na te denken.
1.Dit gedicht zag het licht op Leestafel in verband met het thema "kleur". Inderdaad vinden wij in de tekst een aantal verwijzingen hiernaar : violet, licht, goud-groen, ...
2.Maar niet alleen kleur speelt een rol. Er wordt niet alleen aandacht geschonken aan het zintuig "zien", maar ook aan "horen" (melodie, stilte) en "voelen" (tendre).
3.Wat brengt al deze zintuigelijke aspecten samen ? Is het alleen de titel, of spelen ook andere elementen een rol ? Moeten wij iets meer zoeken achter het begrip avond, of niet ?
4.Iets over de vorm. Er is alvast geen rijm. En wat is de functie van de verbindingsstreepjes ? Mijn eerste indruk is dat dit gedicht inderdaad wel wat "onrijp" aan doet, maar dit is wel een heel subjectief iets, het begrip "(on)rijp".
