Dettie schreef : Keukentafel
Er zit een gat in het blad. En het is krom.
Het heeft gewerkt en zij heeft laten werken.
Eenkennig werd ze nooit. Veelgodendom
van sap en bier en bloed vond altijd toevlucht
binnen de kringen van haar heiligdom.
Haar stutten zijn geen zuilen. Het zijn poten,
viervuldig hun geloof, maar steeds oprecht.
Wat niet beweegt is wat het beste vecht.
Geert van Istendael
Uit: Berichten, bezweringen
uitgeverij Atlas 2006
(
car.messageboard.nl/38686/viewtopic.php?t=198&start=0
)
Geert van Istendael is iemand die jarenlang aan zijn gedichten kan schaven. "Keukentafel" zal hierop zeker geen uitzondering geweest zijn. Maar het resultaat, dit "stilleven", mag er alvast wezen.
Een paar opmerkingen over de vormgeving, meer bepaald over het rijm. Op het eerste gezicht vind je slechts twee rijmende versregels, namelijk de tweede laatste verzen van het gedicht. Wanneer je de echter de eerste strofe wat nader bekijkt, en je interpreteert de definitie van "omarmend rijm" wat ruimer, dan krijg je hier eigenlijk een dubbele omarming, rond de middelste versregel. Het gedicht zit ritmisch zeer goed in elkaar, alhoewel men er niet direct een klassieke versvoet in terugvindt. Verder is er ook een enjambement (vers 3-4), en een cesuur (formeel uitgedrukt door een punt midden in vers 6). De strofen hebben een ongelijke lengte.
Mijn omschrijving van dit gedicht als een stilleven hierboven gaat er van uit dat het hier alleen om een keukentafel gaat. En in de eerste versregels wordt alvast letterlijk naar het tafelblad verwezen. Maar wanneer men verder leest, duiken er een aantal woorden uit de religieuze sfeer op, om de tafel verder de omschrijven. Kunnen wij stellen, dat de tafel eigenlijk symbool staat voor geloof in het algemeen, of beter gezegd, voor het instituut, dat achter elk geloof staat ? Ik denk het wel. Volgens mij gaat het hier om een ironische benadering van "een" religie, of meer algemeen, "een" instelling van om het even welke aard, zij het een politieke, een sportieve, .... (nu draaf ik misschien wel eventjes door).
Maar het is perfect mogelijk, hier gewoon een stilleven in te zien, dat uit een keukentafel bestaat, oud en krom, bemorst en vuil, ...
Rutger
